ค่ายวิถีชีวิตไตรสิกขา บทพิสูจน์เด็กพิเศษก็ “มีดี”
ความบกพร่องทางกายภาพอาจยัดเยียดข้อห้ามบางอย่างในสิ่งที่ต้องแสดงออกทางร่างกาย แต่สำหรับกิจกรรมที่มุ่งพัฒนา ‘จิตใจ’ เป็นสำคัญ
ในขณะที่เด็กและเยาวชนส่วนใหญ่เริ่มมีพื้นที่เรียน รู้เพื่อพัฒนาตัวเองผ่านกิจกรรมต่างๆ ที่มากขึ้นตามโอกาสและฐานะทางสังคม ทว่า ‘เด็กพิเศษ’ ที่บกพร่องทางสติปัญญา หรือกลุ่มเด็กที่เรียกกันว่า ‘ออทิสติก’ แทบไม่มีสิทธิ์ได้รับโอกาสเช่นนั้นเลยแม้แต่น้อย
“เด็กพิเศษถูกผลักออกจากสังคม ถูกละเลยในเรื่องการบ่มเพาะที่เด็กทุกคนควรจะได้รับ ไม่เว้นแม้แต่เรื่องคุณธรรม อาจเป็นเพราะสังคมเห็นว่าเด็กเหล่านี้เป็นคนไร้ความสามารถ พิการ เป็นเด็กปัญญาอ่อน ไม่สามารถเรียนรู้หรือเข้าถึงหลักธรรมที่ลึกซึ้งเป็นนามธรรมได้ โดยเฉพาะเรื่องความมีน้ำใจ ความเอื้อเฟื้อเสียสละ” โต้ง พรมกุล พ่อพิมพ์โรงเรียนฉะเชิงเทราปัญญานุกูล โรงเรียนประจำสำหรับเด็กบกพร่องทางสติปัญญาและออทิสติก สะท้อนปัญหา
จริงอยู่ที่สารพัดปัจจัยซึ่งถูกยกเป็นเหตุผลพร้อมกับทำหน้าที่แบ่งคั่นระหว่าง ‘เด็กปกติ’ กับ ‘เด็กพิเศษ’ ในเวลาเดียวกันจะเป็นจริงอยู่บ้าง แต่หากสังคมรู้จักสร้างสรรค์และจริงใจที่จะพัฒนากลุ่มเยาวชนเหล่านี้ การเกิดกิจกรรมดีๆ เพื่อเด็กพิเศษเหล่านี้ไม่น่าจะยากเกินกำลัง
‘ค่ายวิถีชีวิตไตรสิกขา’ ที่โรงเรียนฉะเฉิงเทราปัญญานุกูลได้ริเริ่มขึ้น โดยมีสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) สนับสนุนและเครือข่ายพุทธิกาเป็นพี่เลี้ยง เป็นอีกหนึ่งตัวอย่างที่ดี
“ค่ายวิถีฯ คือกิจกรรมที่ต้องการสร้างให้เด็กที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาและเด็กออทิสติก มีทัศนคติที่ดีต่อผู้อื่น รู้จักสร้างวิถีชีวิต การกินอยู่ ดูแลตัวเองอย่างเหมาะสม รู้จักเกื้อกูลกันระหว่างเพื่อนโดยเน้นกระบวนการเรียนรู้เพื่อปลูกฝังคุณธรรมที่บูรณาการระหว่างบ้าน วัด และโรงเรียน ทั้งการ อยู่ค่ายพักแรม ที่ใช้ระยะเวลา 3 วัน 2 คืน และการให้เด็กได้ร่วมทำบุญและบำเพ็ญประโยชน์ที่วัดทุกวันพระ โดยใช้ระยะเวลาตลอดปีการศึกษา เพื่อฝึกจนเป็นนิสัย” ครูโต้งในฐานะผู้จัดการโครงการ ให้นิยาม
เขามองว่า กิจกรรมที่ยกตัวอย่างมานี้ เป็นกระบวนการเรียนรู้ที่เน้นย้ำถึงการทำความดี เพื่อให้เด็กพิเศษพัฒนาตนเองผ่านการปฏิบัติกิจกรรมกลุ่ม ผสมผสานระหว่างการบรรยายธรรม การฝึกสติ ตระหนักและรู้จักฝึกฝนให้มีจิตที่เป็นประโยชน์กับสังคม ปฏิบัติศาสนพิธีเพื่อเป็นชาวพุทธที่ดี รวมถึงช่วยสร้างเสียงหัวเราะ และความสุขให้แก่เด็กๆ ด้วย
