ด่วน ! รับจำนวนจำกัด

แผนงานสื่อสร้างสุขภาวะเยาวชน (สสย.)

มูลนิธิเพื่อการพัฒนาเด็ก

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

ร่วมกับ เครือข่ายพุทธิกา

 เปิดรับอาสาสมัคร

เข้าร่วมโครงการจิตอาสาคลายทุกข์ด้วยหนังสือ

 ลักษณะกิจกรรม เป็นกิจกรรมที่ส่งเสริมให้เยาวชนและคนทั่วไปได้ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ด้วยการทำงานอาสาสมัคร อาสาสมัครจะได้เรียนรู้วิธีการสร้างปฏิสัมพันธ์กับเด็กโดยมีหนังสือเป็นสื่อกลางอันจะนำไปสู่ความเข้าใจต่อเด็กผู้ด้อยโอกาสในสังคม นอกจากนั้นอาสาสมัครยังมีโอกาสได้กลับมาอ่านหนังสือเล่มโปรดอีกครั้ง

กลุ่มเป้าหมาย เยาวชนคนหนุ่มสาวและนักศึกษา จำนวน 20 คน

คุณสมบัติอาสาสมัคร

- ไม่จำกัดเพศ ไม่จำกัดการศึกษา อายุไม่เกิน 35 ปี

- สามารถเข้าร่วมกิจกรรมอย่างต่อเนื่องตลอด 2 เดือน (ตุลาคม – พฤศจิกายน)

- สามารถเข้ารับการปฐมนิเทศการอบรม ในวันเสาร์ที่ 3 ตุลาคม 2552 เวลา 09.30 – 16.00 น. ณ เรือนร้อยฉนำ สวนเงินมีมา (เจริญนคร ระหว่าง 20 – 22)

- สามารถเข้าร่วมประชุมเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้เดือนละครั้ง

- รักเด็กและรักการอ่าน

- เปิดใจกว้างเรียนรู้ รับฟังผู้อื่น และมีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี

พื้นที่ปฏิบัติงานของอาสาสมัคร

1. โรงเรียนอนุบาลหมู่บ้านเด็ก สานรัก มูลนิธิเด็ก จำนวนอาสาสมัคร 10 คน

· ทุกวันเสาร์ ( ตุลาคม – พฤศจิกายน 2552 ) · เวลา 13.00 – 16.00 น.

· เริ่ม วันเสาร์ ที่ 10 ต.ค. 52

- ตุลาคม วันที่ 10, 17, 24, 31 และ พฤศจิกายน วันที่ 7, 14, 21, 28

2. ศูนย์การเล่นศูนย์ดวงแข มูลนิธิเพื่อการพัฒนาเด็ก (มพด.) จำนวนอาสาสมัคร 10 คน

· ทุกวันอาทิตย์ ( ตุลาคม – พฤศจิกายน 2552 ) · เวลา 13.00 – 16.00 น.

· เริ่ม วันอาทิตย์ ที่ 4 ต.ค. 52

- ตุลาคม วันที่ 4, 11, 18, 25 และพฤศจิกายน วันที่ 1, 8, 15, 22, 29

            สนใจติดต่อสอบถามได้ที่ เครือข่ายพุทธิกา 90 ซอยอยู่ออมสิน ถนนจรัญสนิทวงศ์ 40 แขวงบางยี่ขัน เขตบางพลัด กรุงเทพฯ 10700 โทรศัพท์ 0 2883 0592, 0 2886 9881, 08 5917 7212 เว็บไซต์ www.budnet.org อีเมล์ b_netmail@yahoo.com

หมายเหตุ ปิดรับสมัครอาสาสมัครภายในวันที่ 30 กันยายน 2552

ที่มา  สสส.

     ปัจจุบันสังคมไทยได้ตระหนักถึงความสำคัญในเรื่องสุขภาพเพิ่มมากขึ้น มีการรณรงค์กันอย่างมากมายแต่ส่วนใหญ่มุ่งเน้นและจำกัดอยู่เฉพาะเรื่องของสุขภาวะทางหาย ในขณะที่กระแสบริโภคนิยมและวัตถุนิยมไหลบ่ารุนแรงขึ้น ผู้คนพึงพอใจและแสวงหาเรื่องทางวัตถุเป็นด้านหลัก นำมาซึ่งปัญหาต่างๆ มากมาย ทั้งในระดับบุคคล ครอบครัว และชุมชน ทำให้ผู้คนเกิดความทุกข์กันทั่วหน้า

     สังคมไทยกำลังต้องการภูมิคุ้มกันความทุกข์ ไม่มีอะไรที่จะเสริมสร้างภูมิคุ้มกันความทุกข์ให้เข้มแข็งได้ดีเท่ากับสุขภาวะทางปัญญา สุขภาวะทางปัญญาช่วยให้ผู้คนบรรลุถึงความสุขที่แท้ คือความสุข ที่เกิดจาการมีทัศนคติที่ถูกต้องรู้เท่าทันความจริงของชีวิตและโลก สามารถคิดถูก คิดชอบ และรู้จักแก้ทุกข์ได้ด้วยปัญญา รวมทั้งมีความสุขจากการดำเนินชีวิต ถูกต้องดีงาม จากการเป็นผู้ให้ และการทำความดีเพื่อคนอื่นหรือส่วนรวม

     การมีทัศนคติที่ถูกต้อง เป็นกุญแจสำคัญที่จะทำให้วางใจถูกต้อง เมื่อวางใจได้ถูกต้องความสุขก็เกิดขึ้นได้ง่ายๆ และทุกเวลา เป็นความสุขที่แท้และยั่งยืน อันเป็นพื้นฐานสำคัญสู่การพัฒนาสุขภาพองค์รวม

     โครงการสร้างเสริมสุขภาวะทางปัญญา โดยเครือข่ายพุทธิกา เป็นองค์กรที่ตั้งขึ้นเพื่อส่งเสริมการนำธรรมะมาประยุกต์ใช้ในชีวิตอย่างสมสมัย โดยการสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ขอเชิญชวนทุกท่านร่วมกันเสริมสร้างทัศนคติใหม่ให้แก่สังคมไทย ด้วยการนำเสนอกิจกรรม ทั้งที่เป็นโครงการริเริ่มสร้างสรรค์ใหม่หรือเป็นการแตกหน่อต่อยอดหรือพัฒนาต่อจากงานเดิมที่ทำได้ผลดี พร้อมไปกับการสร้างและพัฒนาทั้งคนและเครือข่าย ตลอดจนการสื่อสารเผยแพร่ให้สังคมไทยได้รับรู้และเห็นคุณค่าของ “สุขภาวะทางปัญญา หรือ สุขแท้ด้วยปัญญา” มากยิ่งขึ้น

     ลักษณะของโครงการที่จะขอทุน         

     1. เป็นกิจกรรมที่มุ่งสร้างเสริมทัศนคติอันดีงาม 4 ประการ ได้แก่

          1.1 คิดถึงผู้อื่นมากกว่าตนเอง

          1.2 ไม่พึ่งพิงความสุขทางวัตถุอย่างเดียว

          1.3 เชื่อมั่นในความเพียรของตนไม่หวังลาภลอยคอยโชค

          1.4 รู้จักคิดอย่างมีเหตุผลและเป็นประโยชน์เกื้อกูล

     2. กิจกรรมที่ทำก่อให้เกิดผลครบทั้ง 2 ส่วน คือ

          2.1 คนที่เข้าร่วมกิจกรรมได้เรียนรู้และมีการเปลี่ยนแปลงทัศนคติหรือพฤติกรรมตามทัศนคติอันดีงาม 4 ประการ

          2.2 กิจกรรมที่ทำก่อให้เกิดประโยชน์ที่เป็นรูปธรรมชัดเจนต่อส่วนรวม

     3. เป็นกิจกรรมที่เสริมสร้างสุขภาวะทางปัญญา ไม่จำกัดรูปแบบกิจกรรม (ยกเว้นงานค่ายอาสาพัฒนาแบบปกติทั่วไป, กิจกรรมบวชสามเณร)

     4. เป็นกิจกรรมที่ทำต่อเนื่องมากกว่า 1 ครั้ง (ทำซ้ำกลุ่มเป้าหมายเดิม) หรือจัดเพียง 1 ครั้ง (ไม่น้อยกว่า 5 วัน 4 คืน) ก็ได้ ผู้เข้าร่วมเน้นเยาวชนคนหนุ่มสาว-จำนวนรวมทุกครั้งไม่น้อยกว่า 35 คน

     5. กิจกรรมให้จัดดำเนินการระหว่างวันที่ 10 ตุลาคม 2552 – 25 มกราคม 2553

     6. กรณีผู้ขอทุนที่ไม่ใช่องค์กรหรือหน่วยงาน ต้องมีคณะผู้รับผิดชอบและดำเนินโครงการ เป็นทีมอย่างน้อย 5 และที่ปรึกษา 1 คน

     7. เป็นโครงการที่ปลอดเหล้าและบุหรี่

     สนใจสอบถามรายละเอียดได้ที่ เครือข่ายพุทธิกา เลขที่ 90 ซอยอยู่ออมสิน ถนนจรัญสนิทวงศ์ 40 แขวงบางยี่ขัน เขตบางพลัด กรุงเทพฯ 10700 โทรศัพท์ 0-2424-7409 เว็บไซต์ : www.budnet.org

ที่มา   สสส.

คุณเคยเจอเหตุการณ์แบบนี้บ้างไหม ขณะที่กำลังรอรถเมล์อยู่ ก็มีผู้ชายสีหน้าเศร้า ๆ มาขอเงินคุณ เขาเล่าว่าเขามาตามหาญาติที่กรุงเทพ ฯ จนเงินเกลี้ยงกระเป๋า แต่ไม่พบ อยากจะกลับบ้านแต่ไม่มีเงินค่าโดยสาร จึงอยากขอความช่วยเหลือจากคุณ

คุณฟังแล้วก็สงสารจึงให้เงินไป ๕๐ บาท เขายกมือไหว้ขอบคุณคุณเป็นการใหญ่ก่อนที่จะจากไป แต่แล้วไม่กี่วันต่อมาคุณก็เห็นชายคนเดียวกันนี้เดินขอเงินจากใครต่อใครไม่ไกลจากจุดที่เขาเคยขอเงินคุณ

เจอแบบนี้เข้าคุณจะรู้สึกอย่างไร?

เป็นธรรมดาที่คุณจะเสียความรู้สึกหรือโมโหเมื่อรู้ว่าตนเองถูกหลอก หลายคนถึงกับตั้งใจเด็ดขาดว่าจะไม่ควักเงินให้อีกหากมีใครมาขอเงินเขา ก็พวกนี้มันสิบแปดมงกุฎกันทั้งนั้น

การสรุปบทเรียนแบบนี้แม้จะดูสมเหตุสมผล แต่ก็น่าคิดว่าเป็นความยุติธรรมหรือไม่ที่เราจะเอาพฤติกรรมของคน ๆ หนึ่งมาเป็นข้อสรุปแบบเหวี่ยงแหว่าใครก็ตามที่แบมือขอเงินเราล้วนเป็นพวกลวงโลกทั้งนั้น หากคุณถูกผู้ชายคนหนึ่งหลอก ควรหรือไม่ที่จะสรุปว่าผู้ชายทั้งโลกเชื่อไม่ได้ทั้งนั้น ถ้าคุณเป็นผู้ชาย คุณย่อมรู้สึกว่าไม่ยุติธรรมเลยที่ถูกตราหน้าอย่างนั้นทั้ง ๆ ที่ยังไม่ทันอ้าปากหรือโอภาปราศรัยกันเลย

แม้จะถูกหลอกครั้งแล้วครั้งเล่า อย่างมากที่เราจะสรุปได้ก็คือคนที่แบมือขอเงินเรานั้นส่วนใหญ่ โกหกเรา ถึงแม้คุณจะถูก ๙ คนหลอก ก็ไม่ได้หมายความว่าคนที่สิบจะเป็นเช่นนั้นด้วย คำถามก็คือหากไม่แน่ใจว่าคนที่สิบจะมาหลอกเราด้วยหรือไม่ เราควรให้เงินเขาไหม? ถ้าคุณไม่อยากถูกหลอกอีก ก็ตัดสินใจไม่ยาก เบือนหน้าหนีเขาก็หมดเรื่อง

แต่หากลองคิดอีกมุมหนึ่งว่า หากคน ๆ นั้นเขาเดือดร้อนจริง ๆ และมีความจำเป็นต้องกลับบ้านด่วน เพราะทิ้งพ่อที่พิการหรือลูกเล็ก ๆ เอาไว้ การปฏิเสธของคุณอาจมีผลกระทบต่อชีวิตของเขามาก แต่ถ้าคุณให้เงินเขา ก็อาจจะมีความหมายใหญ่หลวงต่อเขา

ลองนึกอีกทีว่าหากคุณตกอยู่ในที่นั่งเดียวกับเขา แล้วพบว่าไม่ว่าจะแบมือขอเงินจากใคร ก็ถูกปฏิเสธหมด ทั้ง ๆ ที่ไม่ใช่เงินจำนวนมาก คุณจะรู้สึกอย่างไรกับผู้คน คุณจะยังมีศรัทธาในเพื่อนมนุษย์หรือไม่ และหากคุณทำความดีมาตลอด แต่ต้องได้รับผลอย่างนี้ คุณจะยังศรัทธาในความดีและเชื่อมั่นในบุญกุศลอีกหรือไม่

เงิน ๕๐ บาทหรือ ๑๐๐ บาท อาจไม่มากสำหรับคุณ หากถูกหลอก ก็ไม่ทำให้คุณกระเทือนเท่าไร แต่หากเขาเดือดร้อนจริง ๆ เงินจำนวนเล็กน้อยนี้สามารถฟื้นศรัทธาและความหวังของเขาขึ้นมา และยังอาจมีผลต่ออีกหลายชีวิตที่รอการกลับบ้านของเขา มองในแง่นี้การให้เงินแก่เขาจึงเป็นการ “ลงทุน”ที่น่าเสี่ยงอย่างยิ่ง เพราะหากเสียก็เสียไม่มาก แต่หากได้ก็ได้มหาศาล เป็นแต่ว่าผลได้นั้นไม่ได้เกิดกับคุณ ยิ่งกว่านั้นโอกาสที่จะ “ได้” อาจมากกว่าแทงหวยใต้ดินเสียอีก

การช่วยเหลือคนที่ไม่รู้จักนั้นจะว่าไปก็ไม่ต่างจากการเสี่ยงโชค เป็นไปได้ว่าโอกาสจะถูกหลอกมีมากกว่า ช่วยไป ๑๐ คนอาจกลายเป็นว่าเราถูก ๙ คนหลอก มีเพียงคนเดียวเท่านั้นที่เดือดร้อนจริง แม้กระนั้นก็ยังคุ้มอยู่ดีมิใช่หรือ

มีคำกล่าวว่า ปล่อยคนผิด ๑๐ คนยังดีกว่าลงโทษผู้บริสุทธิ์ ๑ คน ในทำนองเดียวกัน ในกรณีที่มีคนมาขอเงินเรา ก็อาจพูดได้เช่นกันว่า ถูกคนโกง ๑๐ คนหลอกก็ยังดีกว่าเมินเฉยผู้ทุกข์ยาก ๑ คน

ใครที่ยังทำใจไม่ได้เมื่อรู้ว่าถูกหลอกเอาเงินไป ลองฟังเรื่องราวของ โรเบอร์โต เดอ วิเซนโซ นักกอล์ฟชาวอาร์เจนตินาชื่อก้องโลกเมื่อ ๓๐ ปีก่อน ครั้งหนึ่งมีหญิงสาวมาพบเขาแล้วเล่าว่าลูกของเธอป่วยหนักและกำลังจะตาย เขาฟังแล้วก็สงสาร จึงมอบเช็คที่เพิ่งได้รับจากการชนะถ้วยรางวัลให้เธอไป

หนึ่งอาทิตย์ต่อมา มีเพื่อนมาบอกเขาว่า เขาถูกผู้หญิงคนนั้นหลอก เพราะเธอยังไม่ได้แต่งงาน และไม่มีลูกที่เจ็บป่วย ประโยคแรกที่ออกจากปากของโรเบอร์โตก็คือ “หมายความว่า ไม่มีเด็กที่กำลังจะตาย ใช่ไหม ?”

เมื่อได้รับคำยืนยัน เขาก็ยิ้มแล้วพูดขึ้นว่า“นี่เป็นข่าวดีที่สุดที่ได้ยินมาตลอดอาทิตย์นี้เลย” แทนที่จะโมโห เขากลับยินดี เพราะเขานึกถึงเด็กมากกว่าเงินในกระเป๋าของเขา ใช่หรือไม่ว่าถ้าเรานึกถึงคนอื่นมากขึ้น การถูกหลอกจะกลายเป็นเรื่องเล็กลงไปทันที

โดย… ภาวัน

ที่มา เครือข่ายพุทธิกา

“ควรจะทำยังไงดีคะ ถ้า…” เป็นคำถามหนึ่งที่พระมักได้รับบ่อยๆ จากคนที่ค่อนข้างจะคุ้นเคยกัน เพราะกำลังเผชิญกับสถานการณ์ที่ทางออกเริ่มจะไม่เป็นอย่างที่คิดไว้

การมองทางออกหลายๆ ด้านไว้ตั้งแต่แรก โดยเฉพาะเมื่อต้องเข้าสู่สถานการณ์สำคัญของชีวิต เป็นสิ่งที่ไม่ควรละเลย แต่ทุกวันนี้เรากลับมองข้ามกันเสมอ

เมื่ออยู่ในวัยเรียนทางออกเดียวที่เรา นี้ชีวิต่ควรละเลยแต่เราก็มักจะละเลยกันรวมทั้งพ่อแม่เราเห็นคือการมุ่งสอบเข้ามหาวิทยาลัยให้ได้คณะดีๆ แล้วก็มองเลยรวดเดียวไปถึงว่า ถ้าสำเร็จการศึกษาในสาขานั้นมาจะทำงานที่ไหนดี เงินเดือนเท่าไหร่ มีความก้าวหน้าในหน้าที่การงานอย่างไร โดยไม่ค่อยได้มองทางออกไว้ก่อนว่า ถ้าสอบไม่ได้จะทำอย่างไร เข้าได้แล้วจะเรียนแข่งกับเพื่อนได้ไหม จะสู้ค่าใช้จ่ายขณะเรียนไหวหรือไม่ หรือถ้าเรียนไม่จบจะทำอย่างไร

ในด้านการงานหรือชีวิตครอบครัวก็เช่นกัน ก่อนที่จะได้เข้าทำงานนั้นๆ เรามักทุ่มกันสุดตัวทุกวิถีทางเพื่อให้ได้งานนั้นมา แต่เมื่อทำงานนั้นได้ไม่เท่าไร หลายคนก็เครียดกับงาน เบื่อหัวหน้า เซ็งเพื่อนร่วมงาน รำคาญลูกน้องและลูกค้าที่แสนจะเรื่องมาก

ณ จุดเริ่มต้นชีวิตครอบครัว ก็มักไม่มีใครเตรียมทางออกสำหรับสถานการณ์เลวร้ายต่างๆ ที่จะรุมล้อมกันเข้ามา ไม่ว่าเรื่องภาระค่าใช้จ่ายในครอบครัว เรื่องภรรยาเจ้าอารมณ์ สามีนอกใจ หรือลูกติดยา ติดเกม และอีกสารพัดที่ไม่เคยคาดว่าจะพบเจอกับตนเอง ทั้งๆ ที่ก็มีตัวอย่างให้เห็นมากมาย

เมื่อไม่ได้เตรียมมองทางออกไว้ พอเผชิญกับสถานการณ์ที่ไม่ได้คาดหมาย หรือพบจุดจบไม่ตรงกับเป้าหมายที่คาด หลายคนจึงอยู่ในภาวะตระหนก สับสน รู้สึกว่าชีวิตเข้าสู่ทางตัน หาทางออกให้ชีวิตไม่ได้ จนนำไปสู่การตัดสินใจที่ผิดพลาด ลงเอยด้วยการโทษผู้อื่น โทษตัวเอง หรืออาจถึงขั้นคิดสั้นจบชีวิตตนเอง

ทางออก หรือทางหนีทีไล่เมื่อสถานการณ์ไม่เป็นไปตามที่คาดคิด เป็นสิ่งที่เราควรตระเตรียมให้พร้อม จึงจะถือได้ว่าเป็นผู้ที่ไม่ประมาทในชีวิต

หลายคนอาจรู้สึกว่าปัญหาต่างๆ ที่เข้ามาในชีวิตเป็นเรื่องท้าทาย เป็นสีสันของชีวิตที่ต้องมีสุขบ้างทุกข์บ้างให้เรียนรู้ ก็เป็นเรื่องดีที่สามารถมองชีวิตเป็นสถานการณ์แห่งการเรียนรู้ที่ต้องฝ่าฟันไป

แต่คงไม่สนุกแน่หากชีวิตเต็มไปด้วยปัญหาให้แก้ไขอย่างไม่จบสิ้น ที่สำคัญคือบางปัญหาอาจรุนแรงเลวร้ายจนไม่เปิดโอกาสให้เราแก้ตัวอีกเลย เราพร้อมที่จะเผชิญกับปัญหาแบบนั้นแล้วหรือ

ลองสมมติกับตัวเองดูซิว่า หากผลการตรวจร่างกายออกมาว่าเรากำลังเป็นมะเร็งระยะสุดท้าย ที่มีชีวิตอยู่ได้ไม่เกิน ๓ เดือน หรือว่าการขับรถออกจากบ้านในวันนี้ของเราอาจจะเป็นการจากมาอย่างไม่มีโอกาสได้กลับไปล่ำลาคนที่เรารักอีกเลย

เรามีทางออกต่อเหตุการณ์เหล่านี้แล้วหรือยัง ถ้ายังแล้วหากเกิดเหตุการณ์เหล่านี้เกิดขึ้นจริงๆ เราจะทำอย่างไร

หลายคนรู้ดีว่าการได้ศึกษาธรรมะ การหาโอกาสไปปฏิบัติธรรมสงบจิตสงบใจ เป็นเรื่องที่ดี มีประโยชน์ แต่จนแล้วจนรอดก็ยังไม่ได้เริ่มสักที

ซีดีเสียงและหนังสือธรรมะดีๆ ของครูบาอาจารย์หลายท่านก็มีสะสมไว้ไม่น้อย แต่ก็ยังหาโอกาสเหมาะๆ เปิดอ่านหรือฟังไม่ได้

ต่อเมื่อถึงทางตันในชีวิต ไม่ว่าปัญหาชีวิต ปัญหาครอบครัว เมื่อเจ็บป่วยรุนแรง หรือต้องพลัดพรากสูญเสียคนรัก จึงค่อยคิดว่าธรรมะน่าจะเป็นทางออกให้ได้ เสมือนยาวิเศษที่จะขจัดปัดเป่าความทุกข์ความเศร้านั้นให้หายไปได้ในพริบตา

พุทธศาสนาเป็นเรื่องลึกซึ้งละเอียดอ่อน เราคงต้องให้เวลาในการศึกษาและฝึกฝนปฏิบัติพอควร จึงจะสามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้ทันเวลาและได้รับผลอย่างเต็มที่

ช่วงเวลาที่เหมาะสมในการปฏิบัติธรรมมากที่สุด ก็คือช่วงที่ร่างกายเราสมบูรณ์แข็งแรง จิตใจปลอดโปร่ง มีสติสัมปชัญญะสมบูรณ์ ไม่เจ็บป่วยทุกข์ทรมานกาย หรือกำลังกลัดกลุ้มเศร้าโศกเสียใจ

แต่กระนั้นก็ไม่ได้หมายความว่าเมื่อเกิดเจ็บป่วย หรือมีความทุกข์ทางใจขึ้นแล้ว พุทธศาสนาไม่มีทางออกให้เลย พุทธศาสนาให้โอกาส เห็นคุณค่าและความสำคัญของชีวิตมนุษย์เสมอ ไม่เว้นแม้แต่เสี้ยววินาทีสุดท้ายของชีวิต ครั้งพุทธกาลก็มีสาวกหลายรูปที่บรรลุมรรคผลนิพพานในขณะจิตสุดท้ายก่อนสิ้นชีวิต

แต่การรอให้ถึงเวลาคับขันเสียก่อนแล้วค่อยมาศึกษา คงเป็นเรื่องที่เสี่ยงเกินไป

ดีกว่าแน่นอน หากเราได้ตระเตรียมทางออกนี้ไว้เนิ่นๆ ตั้งแต่ยังไม่ถึงทางตันของชีวิต ร่างกายจิตใจยังเข้มแข็ง ใครจะรู้ว่าสถานการณ์ที่เลวร้ายต่างๆ จะเข้ามาในชีวิตเราในรูปแบบไหน และเวลาใด

ถึงเวลาแล้วล่ะ ที่เราจะหยิบหนังสือธรรมะเล่มที่หมายตาไว้ขึ้นมาอ่าน นำซีดีธรรมะดีๆ เหล่านั้นขึ้นมาฟัง พร้อมกับลงมือปฏิบัติธรรมเสียที

เริ่มต้นง่ายๆ ด้วยการลดช่วงเวลาที่เราชอบเหม่อลอย หรือปล่อยใจให้คิดฟุ้งซ่านกับเรื่องในอดีตหรืออนาคตในแต่ละวันลงบ้าง มาฝึกให้มีสติมากขึ้น ซึ่งก็แค่ให้เรารู้ตัวว่าเรากำลังทำกิจการงานปกติที่เราเคยทำอยู่แล้ว ไม่ใช่มือทำอยู่แต่ใจกลับไปฟุ้งคิดเรื่องอื่น

อาจจัดสรรช่วงเวลาสัก ๕-๑๐ นาทีก่อนนอน เพื่อทำใจให้สงบ ระลึกรู้ลมหายใจของเราที่ผ่านเข้าออกให้ต่อเนื่องกันสักพักก่อนที่จะหลับไป

แค่นี้ก็ถือเป็นการเตรียมพร้อมหาทางออกที่ดีๆ ให้กับชีวิต ได้อย่างยอดเยี่ยม โดยแทบไม่ต้องลงทุนหรือทุ่มเทอะไรมากมาย แต่ปัญหามักอยู่ที่ว่า ถ้าไม่เริ่มตอนนี้ เราก็คงไม่ได้เริ่มอีกเช่นเคย

เอาล่ะ ยุติการคิดหาข้ออ้างให้ตัวเองเสียที ๑… ๒… ๓… เรามาเริ่มลงมือกันเลยดีกว่า

โดย… พระวิชิต ธมฺมชิโต

ที่มา เครือข่ายพุทธิกา

แม้ว่ารายการเหล่านี้จะมีพิธีกรที่ช่วยสรุปชี้ประเด็นที่เป็นประโยชน์ให้กับผู้ชม แต่ผู้ดูรายการเหล่านี้ต้องเข้าใจด้วยว่าเป็นธรรมดาของรายการโทรทัศน์ทุกรายการไม่เว้นแม้แต่การถ่ายทอดสด ที่ต้องมีการตัดต่อทำให้เรื่องราวที่นำเสนอน่าสนใจ น่าติดตาม

รายการสัมภาษณ์ลักษณะนี้ผู้ดูต้องรู้เท่าทันว่าข้อมูลที่นำมาเสนอนั้น เป็นเพียงส่วนเสี้ยวของชีวิตคนคนหนึ่งที่ทางรายการต้องการนำเสนอเท่านั้น ยังมีเรื่องราวอีกมากมายที่พิธีกรอาจไม่ได้ถาม หรือผู้ให้สัมภาษณ์ยังไม่ได้เล่า หรือเล่าไว้แล้วแต่ถูกตัดทิ้งไป เราผู้รับสื่อจึงต้องรู้จักแยกแยะก่อนที่จะนำข้อมูลหรือแง่คิดที่ได้มาใช้กับชีวิตของตน

ไม่เว้นแม้แต่ในเรื่องของการปฏิบัติธรรม หลายกรณีของการนำเสนอชีวิตของผู้ที่สนใจศึกษาธรรมะในรายการเหล่านี้ มักเป็นคนที่ผ่านสถานการณ์ที่ทำให้ชีวิตพลิกผันอย่างรุนแรง เช่น พบว่าเป็นโรคร้าย หรือล้มเหลวทางธุรกิจ หรือรู้ตัวว่าตนเองเปลี่ยนไปจนยอมรับไม่ได้

จากนั้นก็มีโอกาสไปเข้าร่วมอบรมปฏิบัติธรรม ๗ วันบ้าง ๑๐ วันบ้าง แล้วทำให้ได้พบความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในชีวิตเป็นผลจากการนั่งสมาธิและเดินจงกรม ที่เริ่มด้วยความปวดเมื่อย ความคิดฟุ้งซ่าน ต่อมาก็กลายเป็นความสงบเย็นที่ไม่เคยพบมาก่อน จนทำให้ชีวิตเปลี่ยนไป เห็นคุณค่าของพุทธศาสนาทั้งที่ไม่เคยสนใจมาก่อน แล้วก็สรุปว่าเป็นตัวอย่างของชีวิตที่มีความสุขที่เป็นผลจากการปฏิบัติธรรม

ผลที่ตามมาจากนั้น ถึงไม่บอกก็คงพอจะเดาได้ว่ามีการตอบสนองต่อเรื่องนี้เป็น ๒ กลุ่มหลักๆ กลุ่มแรกมักจะพูดว่า “อือ! น่าสนใจ แต่เรายังไม่พบกับวิกฤติขนาดนั้น รอไว้ให้พร้อม ให้มีเวลาว่างกว่านี้ซักหน่อย ค่อยไปปฏิบัติธรรม” กับอีกพวกหนึ่ง ซึ่งมักเป็นผู้ที่เคยปฏิบัติธรรมกันมาบ้างแล้ว ก็จะรีบชวนกันโทรฯ ไปจองเข้าอบรมหลักสูตรที่ว่ากันอย่างล้นหลาม

หลังจากนั้นเราก็มักจะลืมเรื่องนี้ไป แต่ผลมักลงเอยที่ กลุ่มแรกก็จะยังคงไม่มีเวลาไปปฏิบัติธรรมเช่นเคยไปอีกนานแสนนาน ส่วนกลุ่มหลังที่ตามไปฝึกบ้างนั้น ส่วนใหญ่ก็ไม่ได้พบกับความสุข ความสงบเย็น ดังตัวอย่างที่เขาว่าไว้ในโทรทัศน์ อาจพบแต่ความปวดเมื่อย น่าเบื่อ น่ารำคาญ เหมือนเดิม แต่ก็ยังรอฟังข่าวหรือหาที่ปฏิบัติธรรมที่เขาว่าดีกันต่อไป

จริงๆ แล้วรายการเหล่านี้อาจทำขึ้นด้วยความปรารถนาดีต่อสังคม แต่ด้วยความจำกัดในหลายๆ ด้านในการทำสื่อ ทำให้ต้องเสนอออกมาอย่างนั้น แต่อีกด้านหนึ่งผู้รับสื่อก็ต้องมีวิจารณญาณด้วย

ปรากฏการณ์ที่คนพากันแตกตื่นกับสมุนไพรตัวใหม่ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร อาจารย์ใบ้ ตลอดจนหินวิเศษ ต่างก็ล้วนสะท้อนให้เห็นปัญหาในวิจารณญาณในการรับรู้ข้อมูลของคนส่วนใหญ่ทั้งสิ้น

เรามาลงมือศึกษาและปฏิบัติธรรมเพราะเห็นว่าการปฏิบัติธรรมเป็นเรื่องที่ดีด้วยตัวเราเองดีกว่า
แม้จะมีคนจำนวนไม่น้อยที่เข้ามาศึกษาปฏิบัติธรรมในช่วงที่ชีวิตมีความทุกข์ แต่ยังมีอีกมากที่มาเพราะเหตุผลอื่น เพื่อนอาจจะชวนมาปฏิบัติ หรืออาจถูกครูบ้าง พ่อแม่บ้างบังคับให้มา แต่คนที่อยากเรียนรู้เสาะแสวงหาสิ่งที่ดีกว่าให้ชีวิตก็มี

เช่นเดียวกับผลของการปฏิบัติธรรม บางคนอาจได้พบกับความสุขสงบเย็นจากการนั่งสมาธิ ซึ่งก็เป็นแง่มุมหนึ่งของผลการปฏิบัติธรรมเท่านั้น แต่ผู้ที่ไม่ได้ผ่านภาวะที่ว่านี้ก็มีไม่น้อย และก็มิได้หมายความว่าเขาไม่มีความก้าวหน้าในการปฏิบัติ ตรงกันข้ามอาจล้ำหน้าไปไกลกว่าแล้วหลายขุม

เพราะความสุขที่มีเพิ่มขึ้นและความทุกข์ในชีวิตที่ลดน้อยลง ซึ่งเป็นตัวชี้วัดความก้าวหน้าในการปฏิบัติตามหลักพุทธธรรมนั้น เป็นความสุขที่เกิดจากการละวางความยึดมั่นถือมั่นในตัวตน ซึ่งจะทำให้ชีวิตที่ดำเนินไปอย่างปกติเหมือนเดิมนั้นมีความสุขเพิ่มขึ้นมีทุกข์ลดลง ใช่ว่าจะมีความสุขเฉพาะเมื่อได้นั่งสมาธิเท่านั้น

แต่ถ้าหากได้สัมผัสความสุขสงบเย็นจากสมาธิไปด้วยก็ยิ่งมีประโยชน์ ช่วยให้หลายคนมีกำลังใจศึกษาเรียนรู้พัฒนาตนไปอย่างต่อเนื่อง

ก่อนที่เราจะให้ข้อสรุปกับตัวเองอย่างรวดเร็วเกี่ยวกับผลการปฏิบัติธรรมว่ายังไม่ถึงเวลาที่จะปฏิบัติบ้าง เรายังไม่มีบุญพอบ้าง หรือวิธีนี้ไม่ถูกจริตกับเรา ซึ่งไม่ว่าจะสรุปอย่างไรก็ตาม อยากให้ชาวพุทธเรามีโอกาสทุมเทให้กับการศึกษาและปฏิบัติธรรมอย่างเต็มที่เสียก่อน อย่างน้อยจะได้ไม่ต้องรู้สึกเสียดายเวลาและโอกาสที่ผ่านไปแล้วทีหลัง

ลำพังข้อมูลที่ได้จากคนรอบข้าง จากหนังสือ หรือสื่อต่างๆ ที่มีมากมายในยุคนี้ ไม่เพียงพอหรอกที่จะทำให้เข้าใจและได้รับสิ่งดีๆ จากพุทธศาสนา หากเราไม่นำมาใช้หรือลงมือปฏิบัติฝึกฝนด้วยตนเอง

เราอาจรอบรู้และตอบข้อสอบทฤษฎีการว่ายน้ำได้ถูกทุกข้อ ผ่านการทำความเข้าใจตัวอย่างที่เขายกมาแสดง แต่จะมีประโยชน์อะไรเมื่อเรายังว่ายน้ำไม่เป็น ที่สำคัญเราย่อมไม่มีโอกาสสัมผัสถึงความสุขที่แท้จริงของการได้ว่ายน้ำเล่นอย่างแน่นอน

การได้ยิน ได้ดู ได้ฟังคนอื่นพูดมากมายเพียงใด ถ้าเราไม่ได้ลงมือปฏิบัติอย่างจริงจังด้วยตัวเอง ผลก็จะไม่มีวันเกิดขึ้นกับเรา

วางตัวอย่างของความสุขที่คนอื่นได้รับไว้ก่อนเถอะ แล้วเริ่มลงมือสร้างความสุขของเราเองกันดีกว่า ผลจากการปฏิบัติธรรมนั้นเกิดขึ้นทันทีอยู่แล้วเมื่อเราได้ลงมือทำ เพียงแต่เราอาจจะยังไม่ตระหนักถึงผลที่ว่านั้น แต่วันหนึ่งเราจะดีใจและภูมิใจที่ได้เริ่มศึกษาและปฏิบัติธรรมตั้งแต่วันนี้

โดย… พระวิชิต ธมฺมชิโต

ที่มา เครือข่ายพุทธิกา

บ้านพักผู้หญิงและเด็ก 10 หลัง, บ้านพักเจ้าหน้าที่และอาสาสมัคร 5 หลัง (ขนาด 4.5×5.5 เมตร)

ห้องครัวห้องอาหาร 1 หลัง (ขนาด 12×15 เมตร)
สำนักงาน 1 หลัง (ขนาด 12×12 เมตร)
อาคารเพื่อทำกิจกรรมการเรียน 2 หลัง (ห้องสมุดและห้องเรียน ขนาด 15×32 เมตร)

*(บ้านพักประมาณราคาไม่น่าจะเกินหลังละ 80,000 บาท ดูค่าแรงและราคาวัสดุตามท้องตลาด)

สร้างฐานโดยใช้เสาปูนเทคอนกรีตบางส่วน โครงบ้านเป็นไม้เนื้อแข็งหรือไม้ยูคา ผนังใช้ไม้ไผ่อัดแผ่น หลังคาอาจจะมุงกระเบื้องเพื่อความคงทนในการใช้งาน ห้องน้ำจะอยู่ในตัวบ้านเพื่อความสะดวกของแม่และเด็กทารก ทั้งนี้ตัวบ้านออกแบบเพื่อความกลมกลืนกับธรรมชาติ ซึ่งถือเป็นสถาปัตยกรรมที่เหมาะกับท้องถิ่น เราสร้างบ้านหลังแรกเสร็จไปแล้ว (ในรูปที่ส่งมา) และกำลังจะเริ่มดำเนินการต่อในเดือนกันยายนนี้ (รอดูตามสภาพอากาศในฤดูฝน) หรือหากท่านใดมีวัสดุอุปกรณ์ที่ไม่ได้ใช้แล้วแต่ยังอยู่ในสภาพใช้งานได้ เรามีความยินดีที่จะรับและนำมาใช้ต่อเพื่อให้เกิดการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า

ท่านสามารถบริจาคสนับสนุนกิจกรรมได้โดย
- โอนเงิน เข้า บัญชีออมทรัพย์ ในนาม คุณ นิตยา กฤษณานนท์ และ คุณไมเคิล ไทยบิง
ธนาคารกรุงเทพ สาขาช้างคลาน เลขที่บัญชี 423-0-62388-8

* กรณีโอนเงินผ่านธนาคาร กรุณาแจ้งกลับให้โครงการทราบด้วยทุกครั้ง โดยส่งสำเนาใบโอนเงินทางมาทางโทรสารหรืออีเมล์
หมายเหตุ บ้านดอกไม้ป่ากำลังอยู่ในระหว่างการดำเนินการขอจดทะเบียนเพื่อตั้งเป็นมูลนิธิฯ ดังนั้นระยะแรกที่ดำเนินการกับสถานที่แห่งใหม่นี้จึงใช้ชื่อเจ้าหน้าที่ในการเปิดบัญชีรับเงินบริจาค

ท่านใดสนใจสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่
ศรัญญา สุขโท โทร. / โทรสาร 053-386-568 มือถือ 08-9632-8847
บ้านดอกไม้ป่า 106 หมู่ 9 ต.สันปูเลย อ.ดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่ 50220 [URL= http://www.wildflowerhome.net ]www.wildflowerhome.net [/URL] Email: pam@wildflowerhome.net>

ที่มา เครือข่ายพุทธิกา

” สายใจ” พาป้าวัย 70
และเพื่อนซึ่งมีขาพิการไปถวายภัตตาหารเช้าที่วัดแห่งหนึ่ง
ซึ่งมีเจ้าอาวาสเป็นที่ศรัทธานับถือของประชาชนทั่วประเทศ
เช้าวันนั้นมีคนมาทำบุญคับคั่ง จนลานวัดแน่นขนัดไปด้วยรถ
เมื่อได้เวลาพระฉัน ญาติโยมก็พากันกลับ
สายใจพาหญิงชราและเพื่อนผู้พิการเดินกระย่องกระแย่งฝ่าแดดกล้าไปยังถนนใหญ่เ
พื่อขึ้นรถประจำทางกลับบ้าน ระหว่างนั้นมีรถเก๋งหลายสิบคันแล่นผ่านไป
แต่ตลอดเส้นทางเกือบ 3 กิโลเมตร
ไม่มีผู้ใจบุญคนใดรับผู้เฒ่าและคนพิการขึ้นรถเพื่อไปส่งถนนใหญ่เลย

เ หตุการณ์ทำนองนี้มิใช่เป็นเรื่องแปลกประหลาดในสังคมไทย
“ชอบทำบุญแต่ไร้น้ำใจ” เป็นพฤติกรรมที่พบเห็นได้ทั่วไปในหมู่ชาวพุทธ
ทำให้เกิดคำถามขึ้นมาว่าคนไทยนับถือพุทธศาสนากันอย่างไรจึงมีพฤติกรรมแบบนี้
กันมาก เหตุใดการนับถือพุทธศาสนาจึงไม่ช่วยให้คนไทยมีน้ำใจต่อเพื่อนมนุษย์
โดยเฉพาะผู้ที่ทุกข์ยาก
การทำบุญไม่ช่วยให้คนไทยมีเมตตากรุณาต่อผู้อื่นเลยหรือ

หากสังเกตจะพ บว่าการทำบุญของคนไทยมักจะกระทำต่อสิ่งที่อยู่สูงกว่าตน
เช่น พระภิกษุสงฆ์ วัดวาอาราม พระพุทธเจ้า เป็นต้น
แต่กับสิ่งที่ถือว่าอยู่ต่ำกว่าตน เช่น คนยากจน หรือสัตว์น้อยใหญ่
เรากลับละเลยกันมาก (ยกเว้นคนหรือสัตว์ที่ถือว่าเป็น “พวกกู” หรือ
“ของกู”) แม้แต่เวลาไปทำบุญที่วัด เราก็มักละเลยสามเณรและแม่ชี
แต่กุลีกุจอเต็มที่กับพระสงฆ์

อะไรทำให้เราชอบทำบุญกับสิ่งที่อยู่สู งกว่าตน
ใช่หรือไม่ว่าเป็นเพราะเราเชื่อว่าสิ่งสูงส่งเหล่านั้นสามารถบันดาลความสุขห
รือให้สิ่งดีๆ ที่พึงปรารถนาแก่เราได้ เช่น ถ้าทำอาหารถวายพระ
บริจาคเงินสร้างวัดหรือพระพุทธรูป ก็จะได้รับความมั่งมีศรีสุข มีอายุ
วรรณะ สุข พละ เป็นต้น หรือช่วยให้ได้ไปเกิดในสวรรค์
มีความสุขสบายในชาติหน้า ในทางตรงข้ามสิ่งที่อยู่ต่ำกว่าเรานั้น
ไม่มีอำนาจที่จะบันดาลอะไรให้เราได้ หรือไม่ช่วยให้เราสุขสบายขึ้น
เราจึงไม่สนใจที่จะช่วยเหลือเผื่อแผ่ให้แก่สิ่งเหล่านั้น

นั่นแสดงว่ าที่เราทำบุญกันมากมายก็เพราะหวังประโยชน์ส่วนตัวเป็นสำคัญ
ดังนั้น ยิ่งทำบุญด้วยท่าทีแบบนี้ ก็ยิ่งเห็นแก่ตัวมากขึ้น
ผลคือจิตใจยิ่งคับแคบ ความเมตตากรุณาต่อผู้ทุกข์ยากมีแต่จะน้อยลง
ไม่ต้องสงสัยเลยว่าการทำบุญแบบนี้กลับจะทำให้ได้บุญน้อยลง
แน่นอนว่าประโยชน์ย่อมเกิดแก่ผู้รับอยู่แล้ว เช่น หากถวายอาหาร
อาหารนั้นย่อมทำให้พระสงฆ์มีกำลังในการศึกษาปฏิบัติธรรมได้มากขึ้น
แต่อานิสงส์ที่จะเกิดแก่ผู้ถวายนั้นย่อมไม่เต็มเม็ดเต็มหน่วย
เพราะเจือด้วยความเห็นแก่ตัว ยิ่งถ้าทำบุญ 100บาท เพราะหวังจะได้เงินล้าน
บุญที่เกิดขึ้นย่อมน้อยลงไปอีกเพราะใช่หรือไม่ว่านี่เป็นการ
“ค้ากำไรเกินควร”

บุญที่ทำในรูปของการถวายทานนั้น ไม่ว่าจะเป็นอาหารหรือเงินก็ตาม
จุดหมายสูงสุดอยู่ที่การลดความยึดติดถือมั่นในตัวกูของกู
ยิ่งลดได้มากเท่าไรก็ยิ่งเข้าใกล้นิพพานอันเป็นประโยชน์สูงสุดที่เรียกว่า
“ปรมัตถะ” ซึ่งสูงกว่าสวรรค์ในชาติหน้า (สัมปรายิกัตถะ)
หรือความมั่งมีศรีสุขในชาตินี้ (ทิฏฐธัมมิกัตถะ)
แต่หากทำบุญเพราะหวังแต่ประโยชน์ส่วนตน อยากได้เข้าตัวมากๆ
แทนที่จะสละออกไป ก็ยิ่งห่างไกลจากนิพพาน
หรือกลายเป็นอุปสรรคขวางกั้นนิพพานด้วยซ้ำ อันที่จริงอย่าว่าแต่นิพพานเลย
แม้แต่ความสุขในปัจจุบันชาติ ก็อาจเกิดขึ้นได้ยาก
เพราะจิตที่คิดแต่จะเอานั้นเป็นบ่อเกิดแห่งความทุกข์

ในทานมหัปผลสูตร อังคุตตรนิกาย พระพุทธองค์ได้ตรัสกับพระสารีบุตรว่า
ทานที่ไม่มีอานิสงส์มากได้แก่ “ทานที่ให้อย่างมีใจเยื่อใย
ให้ทานอย่างมีจิตผูกพัน ให้ทานอย่างมุ่งหวังสั่งสมบุญ”
รวมถึงทานที่ให้เพราะต้องการเสวยผลในชาติหน้า เป็นต้น
พิจารณาเช่นนี้ก็จะพบว่าทานที่ชาวพุทธไทยส่วนใหญ่ทำกันนั้นหาใช่ทานที่พระอง
ค์สรรเสริญไม่ นอกจากทำด้วยความมุ่งหวังประโยชน์ในชาติหน้าแล้ว
ยังมักมีเยื่อใยในทานที่ถวาย กล่าวคือทั้งๆ ที่ถวายให้พระสงฆ์ไปแล้ว
ก็ยังไม่ยอมสละสิ่งนั้นออกไปจากใจ แต่ใจยังมีเยื่อใยในของชิ้นนั้นอยู่
เช่น เมื่อถวายอาหารแก่พระสงฆ์แล้ว ก็ยังเฝ้าดูว่าหลวงพ่อจะตักอาหาร
“ของฉัน” หรือไม่ หากท่านไม่ฉัน ก็รู้สึกไม่สบายใจ คิดไปต่างๆ นานา
นี้แสดงว่ายังมีเยื่อใยยึดติดผูกพันอาหารนั้นว่าเป็นของฉันอยู่
ไม่ได้ถวายให้เป็นของท่านอย่างสิ้นเชิง

เยื่อใยในทานอีกลักษณะหนึ่งท ี่เห็นได้ทั่วไปก็คือ
การมุ่งหวังให้ผู้คนรับรู้ว่าทานนั้นๆ ฉันเป็นผู้ถวาย ดังนั้น
ตามวัดวาอารามต่างๆ ทั่วประเทศ ของใช้ต่างๆ ไม่ว่า ถ้วย ชาม แก้วน้ำ หม้อ
โต๊ะ เก้าอี้ ตลอดจนขอบประตูหน้าต่างในโบสถ์ วิหารและศาลาการเปรียญ
จึงมีชื่อผู้บริจาคอยู่เต็มไปหมด กระทั่งพระพุทธรูปก็ไม่ละเว้น
ราวกับจะยังแสดงความเป็นเจ้าของอยู่ หาไม่ก็หวังให้ผู้คนชื่นชมสรรเสริญตน
การทำบุญอย่างนี้ จึงไม่ได้ละความยึดติดถือมั่นในตัวตนเลย
หากเป็นการประกาศตัวตนอีกแบบหนึ่งนั่นเอง

การทำบุญแบบนี้แม้จะมีข้อดีตรงที่ช่วยอุปถัมภ์วัดวาอารามและพระสงฆ์ให้ดำรงอยู่ได้
แต่ในอีกด้านหนึ่งก็ไม่ส่งเสริมให้ผู้คนมีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่กัน
โดยเฉพาะการช่วยเหลือผู้ทุกข์ยากหรือไร้อำนาจวาสนา ดังนั้น
จึงไม่น่าแปลกใจที่เมืองไทยมีวัดวาอารามใหญ่โตและสวยงามมากมาย
แต่เวลาเดียวกันก็มีคนยากจนและเด็กถูกทอดทิ้งเป็นจำนวนมาก
ไม่นับสัตว์อีกนับไม่ถ้วนที่ถูกละเลย หรือถูกปลิดชีวิตแม้กระทั่งในเขตวัด

อันที่จริงถ้ามองให้กว้างกว่าการทำบุญ ก็จะพบปรากฏการณ์ในทำนองเดียวกัน
นั่นคือคนไทยนิยมทำดีกับคนที่ถือว่าอยู่สูงกว่าตน
แต่ไม่สนใจที่จะทำดีกับคนที่ถือว่าต่ำกว่าตน เช่น ทำดี กับเจ้านาย คนรวย
ข้าราชการระดับสูง นักการเมือง ทั้งนี้
ก็เพราะเหตุผลเดียวกันคือคนเหล่านั้นให้ประโยชน์แก่เราได้
(หรือแม้เขาจะให้คุณได้ไม่มาก แต่ก็สามารถให้โทษได้)
ประโยชน์ในที่นี้ไม่จำต้องเป็นประโยชน์ทางวัตถุ
อาจเป็นประโยชน์ทางจิตใจก็ได้ เช่น คำสรรเสริญ หรือการให้ความยอมรับ
ประการหลังคือเหตุผลสำคัญที่ทำให้คนไทยขวนขวายช่วยเหลือฝรั่งที่ตกทุกข์ได้ย
ากอย่างเต็มที่ แต่กลับเมินเฉยหากคนที่เดือดร้อนนั้นเป็นพม่า มอญลาว เขมร
หรือกะเหรี่ยง ใช่หรือไม่ว่าคำชื่นชมของพม่าหรือกะเหรี่ยงความหมายกับเราน้อยกว่าคำสรรเสริ
ญของฝรั่ง

บุคคลจะได้ชื่อว่าเป็นคนใจบุญ
ไม่ใช่เพราะนิยมทำบุญกับสิ่งที่อยู่สูงกว่าตนเท่านั้น
หากยังยินดีที่จะทำบุญกับสิ่งที่เสมอกับตนหรืออยู่ต่ำกว่าตนอีกด้วย
แม้เขาจะไม่สามารถให้คุณให้โทษแก่ตนได้ ก็ช่วยเหลือด้วยความเต็มใจ
ทั้งนี้ เพราะมิได้หวังผลประโยชน์ใดๆ นอกจากความปรารถนาให้เขาพ้นทุกข์
นี้คือกรุณาที่แท้ในพุทธศาสนา การทำดีโดยหวังผลประโยชน์
หรือยังมีการแบ่งแยกและเลือกปฏิบัติอยู่
ย่อมไม่อาจเรียกว่าทำด้วยเมตตากรุณาอย่างแท้จริง

จะว่าไปแล้ว ไม่เพียงความใจบุญหรือความเป็นพุทธเท่านั้น
แม้กระทั่งความเป็นมนุษย์ก็วัดกันที่ว่า
เราปฏิบัติอย่างไรกับคนที่อยู่ต่ำกว่าเราหรือมีอำนาจน้อยกว่าเรา
หาได้วัดที่การกระทำต่อคนที่อยู่สูงกว่าเราไม่ ถ้าเรายังละเลยเด็กเล็ก
ผู้หญิง คนชรา คนยากจน คนพิการ คนป่วย รวมทั้งสัตว์เล็กสัตว์น้อย
แม้จะเข้าวัดเป็นประจำ บริจาคเงินให้วัด อุปถัมภ์พระสงฆ์มากมาย
ก็ยังเรียกไม่ได้ว่าเป็นคนใจบุญ เป็นชาวพุทธ หรือเป็นมนุษย์ที่แท้
ไม่ผิดหากจะกล่าวว่านี้เป็นเครื่องวัดความเป็นศาสนิกที่แท้ในทุกศาสนาด้วย
แม้จะปฏิบัติตามประเพณีพิธีกรรมทางศาสนาอย่างเคร่งครัด
แต่เมินเฉยความทุกข์ยากของเพื่อนมนุษย์
หรือยิ่งกว่านั้นคือกดขี่บีฑาผู้คนในนามของพระเจ้า
ย่อมเรียกไม่ได้ว่าเป็นศาสนิกที่แท้
จะกล่าวไปใยถึงความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์

ในแง่ของชาวพ ุทธ การช่วยเหลือผู้ที่ทุกข์ยากเดือดร้อน ทั้งๆ
ที่เขาไม่สามารถให้คุณให้โทษแก่เราได้ เป็นเครื่องฝึกใจให้มีเมตตากรุณา
และลดละความเห็นแก่ตัวได้เป็นอย่างดี ยิ่งทำมากเท่าไร
จิตใจก็ยิ่งเปิดกว้าง อัตตาก็ยิ่งเล็กลง
ทำให้มีที่ว่างเปิดรับความสุขได้มากขึ้น ยิ่งให้ความสุขแก่เขามากเท่าไร
เราเองก็ยิ่งมีความสุขมากเท่านั้น สมดังพุทธพจน์ว่า
“ผู้ให้ความสุขย่อมได้รับความสุข” เป็นความสุขที่ไม่หวังจะได้รับ
แต่ยิ่งไม่อยาก ก็ยิ่งได้ ในทางตรงข้ามยิ่งอยาก ก็ยิ่งไม่ได้

เมื่อใ จเปิดกว้างด้วยเมตตากรุณา
เราจะพบว่าไม่มีใครที่อยู่สูงกว่าเราหรือต่ำกว่าเรา ถึงจะเป็นพม่า มอญ
ลาว เขมร กะเหรี่ยง ลัวะ ขมุ เขาก็มีสถานะเสมอเรา คือเป็นเพื่อนมนุษย์
และเป็นเพื่อนร่วมเกิด แก่ เจ็บ ตาย กับเรา
แม้แต่สัตว์ก็เป็นเพื่อนเราเช่นกัน จิตใจเช่นนี้คือจิตใจของชาวพุทธ
และเป็นที่สถิตของพุทธศาสนาอย่างแท้จริง การทะนุบำรุงพุทธศาสนาที่แท้
ก็คือการบำรุงหล่อเลี้ยงจิตใจเช่นนี้ให้เจริญงอกงามในตัวเรา
ในลูกหลานของเรา และในสังคมของเรา
หาใช่การทุ่มเงินสร้างโบสถ์วิหารราคาแพงๆ
หรือสร้างพระพุทธรูปให้ใหญ่โตที่สุดในโลกไม่

ดังนั้น เมื่อใดที่เราเห็นคนทุกข์ยาก ไม่ว่าเขาจะเป็นใครมาจากไหน
เชื้อชาติอะไร ต่ำต้อยเพียงใด อย่าได้เบือนหน้าหนี
ขอให้เปิดใจรับรู้ความทุกข์ของเขา
แล้วถามตัวเองว่าเราจะช่วยเขาได้หรือไม่ และอย่างไร
เพราะนี้คือโอกาสดีที่เราจะได้ทำบุญ ลดละอัตตาตัวตน
และบำรุงพระศาสนาอย่างแท้จริง