24 ก.ค. 2552 – 26 ก.ค. 2552    เวลา  9.00 น. – 20.00 น.

Impact อิมแพ็ค เมืองทองธานี Challenger 1

ไขความลับสู่ขุมทรัพย์ทางปัญญา สร้างคน สร้างชุมชน สร้างชาติ

มหกรรมการจัดการศึกษาท้องถิ่น 2552
Local Educational Fair 2009

งานมหกรรมการจัดการศึกษาท้องถิ่น 2552 เป็นอีกแนวทางหนึ่ง ในการลดช่องว่างความเลื่อมล้ำระหว่างคนกรุง และ คนท้องถิ่น โดยการสร้างองค์ความรู้ให้กับเด็ก และ เยาวชน เพื่อนำไปถ่ายทอดสู่ชุมชน รวมถึงการแลกเปลี่ยนความรู้ที่เกิดจากการพัฒนา และ คิดค้นของชาวบ้านในแต่ละองค์กรปรกครองส่วนท้องถิ่นที่มีอยู่ 265 แห่งทั่วประเทศ

ที่มา  จส.100

การศึกษาเป็นเสาหลักที่สำคัญของชาติ  ทำให้คนมีความรู้   สังคมเป็นสุขไม่ขัดแย้ง  เศรษฐกิจดี   การที่คนในประเทศจะมีความสามารถและมีพฤติกรรมที่ดีงามได้นั้น ย่อมขึ้นกับการจัดการศึกษาเป็นส่วนสำคัญ   แต่ด้วยปัจจัยภายนอกที่เปลี่ยนแปลงเร็วและมีความซับซ้อนมากขึ้น จนไม่สามารถทำนายหรือคาดการณ์ได้จากปรากฏการณ์ที่มองเห็น  ทำให้การศึกษาปรับตัวไม่ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของภายนอก จนทำให้ความสามารถในการแข่งขันของประเทศต่ำลงทุกปี

       “ครุวิจัยและยุววิจัย” เป็นโครงการสนับสนุนครูทำวิจัยโครงการหนึ่ง  ที่สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ได้ทดลองใช้ และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ได้รูปแบบที่เหมาะสมและสอดคล้องกับบริบทการศึกษาของไทย  ซึ่งโรงเรียนยังขาดวัฒนธรรมการวิจัย  เมื่อก่อนถ้าพูดถึงการวิจัย ครูจะเริ่มปวดหัวมองว่าการวิจัยเป็นเรื่องของอาจารย์ในมหาวิทยาลัย  แต่ปัจจุบันมุมมองของครูเปลี่ยนไป  การวิจัยเป็นเรื่องที่ครูอยากรู้  จัดประชุมแนะนำวิธีการทำวิจัยทีไร ครูจะสมัครเข้าร่วมประชุมมากผิดปกติ  จนบางครั้งต้องปฏิเสธ   แสดงว่าสังคมของโรงเรียนกำลังก้าวสู่ยุคใหม่ ขอบของสังคมฐานความรู้   

โครงการครุวิจัย

       เป็นโครงการสนับสนุนครูเรียนรู้กระบวนการวิจัย โดยฝึกทำวิจัยกับพี่เลี้ยงเป็นเวลาหนึ่งเดือนเต็ม ในเดือนเมษายนของทุกปี  พี่เลี้ยง คือ นักวิจัยประจำศูนย์วิจัยต่าง ๆ ในประเทศ  

       ในการสมัครเข้าร่วมโครงการนั้น ครูต้องเขียนข้อเสนอโครงการ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของเรื่องที่อยากจะมาเรียนรู้  วัตถุประสงค์  วิธีการวิจัย  ผลที่คาดว่าจะได้รับ และแผนการทำงาน  รวมไปถึงการเชื่อมโยงเรื่องที่จะเรียนรู้กับการเรียนการสอนในห้องเรียน โครงการนี้มีข้อกำหนดในเรื่องอายุของผู้สมัครว่า ต้องอายุไม่เกิน 50 ปี  ทั้งนี้เนื่องจากครูที่อายุเกินห้าสิบ สามารถเรียนรู้ได้ด้วยตัวเองแล้ว 

       ศูนย์พี่เลี้ยงจะคัดเลือกผู้เหมาะสมจากข้อเสนอโครงการ และจัดการพัฒนาข้อเสนอโครงการต่อ ให้มีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้นโดยเฉพาะในหัวข้อระเบียบวิธีวิจัย  ซึ่งโดยทั่วไปแล้ว ครูจะออกแบบการวิจัยได้ไม่คม บางโครงการต้องผ่านการแก้ไข 2-3 ครั้ง   ในการพัฒนาข้อเสนอโครงการ พี่เลี้ยงกับครูจะมาประชุมร่วมกันหนึ่งครั้ง  หลังจากนั้นจะเป็นการติดต่อผ่านทางอีเมล์      

       การเรียนรู้กับศูนย์พี่เลี้ยงหนึ่งเดือน จะมีทั้งการบรรยายเนื้อหาความรู้ที่จำเป็น การลงมือทดลอง การซ่อมหรือร้างอุปกรณ์ทดลอง  รวมทั้งการไปทัศนศึกษาในแหล่งเรียนรู้ใกล้ ๆ   ในแต่ละปี ถ้าครูได้มีโอกาสไปเรียนรู้กับศูนย์พี่เลี้ยงต่าง ๆ  ซึ่งมีให้เลือกถึง 5 ศูนย์ และกำลังขยายเพิ่มอีก 3 ศูนย์ในปีหน้า  ครูคงจะได้ประสบการณ์และได้ความรู้ที่ใหม่และสด ไปสอนนักเรียน

       ตอนสิ้นสุดโครงการ ครูจะนำเสนอผลงานวิจัยต่อบุคคลภายนอกหนึ่งครั้ง ศูนย์พี่เลี้ยงจะเชิญครูจากโรงเรียนใกล้ ๆ และผู้สนใจเข้าร่วมรับฟังการนำเสนอผลงาน  ภายใต้ข้อกำหนดว่า ครูต้องเขียนบทความ 1 เรื่อง จากผลงานวิจัยที่ทำมา และเขียนรายงานฉบับสมบูรณ์ 1 เล่ม แต่ในปีนี้จะเปลี่ยนจากรายงานวิจัยเป็นสาระการเรียนรู้จากงานวิจัย 1 เล่ม  ซึ่งครูสามารถนำไปใช้สอนได้เลย  ทำให้ครูต้องทำงานหนักมากในช่วงอาทิตย์สุดท้าย  เพื่อทำทุกอย่างให้เสร็จภายในหนึ่งเดือน   ช่วงนี้พี่เลี้ยงและครูได้ถกเถียงเชิงวิชาการกัน ในการแปลงข้อมูลจากการทดลองเป็นความรู้  โดยเขียนออกมาเป็นบทความและสาระการเรียนรู้  

       โครงการครุวิจัย มีเป้าหมาย คือ เปลี่ยนครูจากผู้เสพเป็นครูผู้สร้างความรู้  สร้างสาระการเรียนรู้จากการทำวิจัย  นำความรู้ที่ได้ไปใช้สอนในห้องเรียน ตัวอย่างเช่น ครูสุริยะพร นาชัยเงิน โรงเรียนฝั่งแดงวิทยาสรรค์ อ.นากลาง จ.หนองบัวลำภู  ได้มาเรียนรู้การทำวิจัยด้านพลังงาน กับสถานวิจัยเทคโนโลยีพลังงาน มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ในครั้งนั้นได้ออกแบบและสร้างเตาก๊าซชีวมวลอย่างง่าย เพื่อใช้ทดลองขณะเรียน เมื่อกลับไปโรงเรียนก็ได้นำเตาก๊าซชีวมวลดังกล่าวกลับไปด้วย ต่อมาได้นำเตาก๊าซชีวมวลมาให้นักเรียนใช้ทดลอง  เมื่อเรียนสาระวิทยาศาสตร์  เรื่อง การไหล การวัดอุณหภูมิ และพลังงานทดแทน  ครูท่านนี้ยังได้ขอทุนวิจัยจากโครงการยุววิจัยยางพารา เพื่อทำโครงงานต่อ เรื่องการผลิตก๊าซชีวมวลสำหรับอบแห้งยางพารา นอกจากนี้ยังมีครูอีกหลายคนที่ผ่านโครงการครุวิจัย ได้ขอทุนวิจัยทำโครงงานของนักเรียน การเรียนรู้การผลิตก๊าซชีวมวลเป็นเรื่องใหม่ในโรงเรียน ทำให้นักเรียนเริ่มสนุกและอยากเรียนรู้  สังเกตได้จากนักเรียนมีคำถามมากมายและคิดจะสร้างไปใช้เองที่บ้านสักตัว ถ้าใช้ได้ดีกว่าเตาอั้งโล่ อันนี้ก็เป็นตัวอย่างหนึ่งอธิบายการพัฒนาของครู ที่ผ่านการฝึกทำวิจัยกับพี่เลี้ยงในโครงการครุวิจัย  

       นักเรียนจะเรียนวิทยาศาสตร์ให้เข้าใจอย่างชัดแจ้งและลึกซึ้งนั้น ต้องการครูผู้ที่เป็นผู้รู้จริง และมีความสามารถจัดประสบการณ์เรียนรู้  ให้มีความใหม่และสดอยู่เสมอ ซึ่งครูจะทำได้ถ้ามีทักษะในการวิจัย 

       การฝึกครูสร้างอุปกรณ์ทดลองอย่างง่าย สำหรับใช้ในการวิจัยหรือในการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์  อาจจะเป็นอีกแนวทางหนึ่งของการพัฒนาการศึกษา เพราะความสามารถนี้จะเป็นรากฐานที่สำคัญในการสอนด้วยเครื่องมืออุปกรณ์ที่สร้างขึ้นมาเอง    

โครงการยุววิจัยยางพารา

       เป็นโครงการสนับสนุนให้ครูและนักเรียนมัธยมปลายทำโครงงาน หรือทำวิจัยเล็ก ๆ ที่เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียน  โดยครูเป็นที่ปรึกษาและเป็นแบบอย่างของการทำวิจัย  ส่วนนักเรียนเป็นผู้เรียนรู้ ลงมือลงแรงทำงาน สืบค้นข้อมูล ออกภาคสนามเก็บข้อมูล  ทำการทดลอง และอื่น ๆ  ในการให้ได้ข้อมูลดิบสำหรับนำมาวิเคราะห์  

       โครงการยุววิจัยยางพาราเริ่มต้นเมื่อปี 2546 ในงานครบรอบ 10 ปี สกว.สัญจรใต้ ที่มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์  วิทยาเขตหาดใหญ่   ในงานปีนั้น สกว. มีกิจกรรมประกวดการเขียนข้อเสนอโครงงานที่เกี่ยวกับยางพารา  มีข้อเสนอโครงการผ่านการคัดเลือกทั้งสิ้น 14 เรื่อง  จึงอยากลองดูว่าทำได้ตามที่เขียนหรือไม่ โดยให้ทุนไปทำวิจัย ผลปรากฏว่า ครูและนักเรียนสามารถผลิตผลงานวิจัยได้อย่างน่าพอใจ  จึงเกิดโครงการยุววิจัยยางพารา สนับสนุนครูและนักเรียนทำวิจัย ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

       การสมัครขอทุนสนับสนุนจากโครงการยุววิจัยยางพารานั้น ครูและนักเรียนต้องเขียนข้อเสนอโครงการส่งผู้ประสานงานหรือผู้รับผิดชอบโครงการและเริ่มพัฒนาจากข้อเสนอโครงการที่ได้รับ โดยการให้ความเห็นและชี้แจงการปรับแก้ข้อเสนอโครงการเพื่อให้มีวิธีการวิจัยที่ถูกต้องขึ้น เมื่อทำวิจัยแล้วจะได้ผลตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้  งบประมาณที่ตั้งสอดคล้องกับกิจกรรมวิจัย  มีการสืบค้นข้อมูลเพียงพอใช้หลักฐานยืนยันเกี่ยวกับเรื่องนี้

       หลังจากครูแก้ไขปรับปรุงจนได้ข้อเสนอโครงการที่คาดว่าผ่านการประเมินได้ ก็จะจัดส่งให้ผู้ทรงคุณวุฒิประเมินอย่างน้อย 2 ท่าน ข้อเสนอโครงการที่ผ่านการประเมินแล้ว ถูกส่งกลับให้ครูแก้ไขอีกครั้ง ก่อนจัดทำสัญญา  

       ที่ผ่านมาพบว่า ขั้นตอนการพัฒนาข้อเสนอโครงการมีความสำคัญมาก  ช่วยให้ครูได้ฝึกการออกแบบการวิจัย เปิดใจรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น  การส่งกลับแก้ไขเปรียบเสมือนการส่งผลการตรวจ   ทำให้ครูที่ผ่านขั้นตอนนี้มีพัฒนาการที่ดีขึ้น  สังเกตได้จากการเขียนข้อเสนอโครงการในปีต่อมา  

       ครูเป็นกลไกที่สำคัญในการทำวิจัยของโรงเรียน โครงการยุววิจัยยางพาราจึงให้ความสำคัญกับการกระบวนการพัฒนาครู  โดยเลือกใช้วิธีการประชุมแลกเปลี่ยนประสบการณ์เป็นเวลา 2-3 วัน  ในการประชุมมีกิจกรรมให้ความรู้ ทัศนศึกษา และแลกเปลี่ยนประสบการณ์ เช่น วิธีการวิจัย  จากประสบการณ์จัดประชุมครูที่ผ่านมาพบว่า ทำให้ครูต่างโรงเรียนเป็นเพื่อนกันและมีความเอื้อเฟื้อต่อกัน เช่น ครูสุกัญญา โชติวรรณพร โรงเรียนจุฬาภรณ์ราชวิทยาลัย เชียงราย ขาดวัสดุใบยางในการทำโครงงาน  จึงขอความช่วยเหลือไปยังครูอิ่มใจ จินดาพล โรงเรียนดีบุกพังงาวิทยายน จังหวัดพังงา ให้ช่วยหาและจัดส่งใบยางพารามาให้ ดังนั้นการสร้างเครือข่ายครูให้ช่วยเหลือกันจึงเป็นเรื่องที่ไม่ยาก ถ้ามีเวลาให้อยู่ร่วมกัน เครือข่ายครูจะเป็นพื้นฐานสำคัญในกระบวนการพัฒนาและเรียนรู้ 

       การนำวิธีการวิจัยมาแลกเปลี่ยนกันและจัดให้มีผู้ทรงคุณวุฒิมาช่วยวิจารณ์เชิงเสนอแนะ จะทำให้ครูได้ประสบการณ์ที่มีคุณค่าขึ้น  ครูบางคนได้สะท้อนความรู้สึกถึงประโยชน์ที่ได้รับ คือ ได้ข้อคิดที่ดี ได้มุมมองที่แตกต่างและครอบคลุมมากขึ้น รวมไปถึงได้โจทย์วิจัยใหม่อีกหลายเรื่อง   ครูได้เรียนรู้มากมายจากเวทีประชุม

       ในระหว่างดำเนินการทำวิจัย  ผู้ประสานงานจะลงไปเยี่ยมโครงงานที่โรงเรียน เพื่อไปรับรู้บริบทของโรงเรียน และบรรยายถ่ายทอดประสบการณ์จัดการงานวิจัยให้แก่ครูและนักเรียน ในเวทีการนำเสนอรายงานความก้าวหน้าที่โรงเรียน ด้วยบรรยากาศการวิจารณ์เชิงเสนอแนะที่ดี ทำให้ผู้บริหารบางโรงเรียนรับรู้ถึงปัญหาและช่วยแก้ปัญหาให้ โดยเฉพาะการให้สิ่งอำนวยความสะดวก เช่น  สถานที่ทดลอง  และไฟฟ้า เป็นต้น     นั่นก็แสดงให้เห็นว่าผู้บริหารโรงเรียนเริ่มเข้าใจและเห็นความสำคัญของการทำวิจัย 

       การติดตามความก้าวหน้า ทำให้ได้เห็นข้อแตกต่างระหว่างโรงเรียนที่มีการจัดการเรียนการสอนวิชาโครงงานกับโรงเรียนที่ไม่บังคับเรียนวิชาโครงงาน  คือ ความสุขในการทำวิจัย  นักเรียนที่มาทำวิจัยโดยสมัครใจโดยไม่ถูกบังคับด้วยวิชาเรียน จะมีความสุขและอยากเรียนรู้มากกว่า ดูได้จากพฤติกรรมการนำเสนอและผลงานวิจัย

       การดำเนินงาน 6 ปีที่ผ่านมา ปรากฏว่า มีจำนวนโครงงานเพิ่มขึ้นทุกปี  โรงเรียนมัธยมศึกษาที่อยู่ในพื้นที่ปลูกยางพาราเกือบทั้งหมดได้รับจดหมายข่าวจากโครงการยุววิจัยยางพารา  ในปี 2551 ได้สนับสนุนโครงงานทั้งหมด 64 เรื่อง  ได้พัฒนาครูที่ปรึกษาจำนวน 65 คน และนักเรียน 182 คน (ชาย 70 คน และหญิง 112 คน)  โดยมีโรงเรียนเข้าร่วมโครงการทั้งสิ้น 32 โรง  ซึ่งเป็นโรงเรียนในภาคเหนือ 5 โรง ภาคอีสาน 9 โรง ภาคกลาง 2 โรง ภาคตะวันออก 3 โรง และภาคใต้ 13 โรง  

       ทุกโครงงานได้เข้าร่วมประชุมนำเสนอผลงานด้วยโปสเตอร์  มีการคัดเลือกโครงการเด่นจากรายงานวิจัย เพื่อเลือกมานำเสนอบนเวทีจำนวนร้อยละ 25 ของโครงการทั้งหมด มีการให้รางวัลเพื่อสร้างแรงจูงใจให้ครูและนักเรียนผลิตผลงานวิจัยที่มีคุณภาพ  การได้มีโอกาสมาร่วมประชุมนำเสนอผลงานวิจัย เป็นปัจจัยหนึ่งที่สร้างแรงจูงใจให้นักเรียนอยากเข้าร่วมโครงการนี้  โดยเฉพาะนักเรียนที่อยู่นอกเมือง  

       โครงการยุววิจัยยางพารา เป็นอีกแนวทางหนึ่งของการพัฒนาครูและนักเรียน การไหลทรัพยากรไปในรูปของทุนทำวิจัย จะช่วยให้ครูและนักเรียนมีโอกาสผลิตงานวิจัยที่มีคุณภาพและได้เรียนรู้เพิ่มขึ้นเพราะมีทุนทำวิจัยไม่ซ้ำกับผู้อื่น และมีคุณค่าเพราะมีผู้ทรงคุณวุฒิช่วยดูให้ ได้ฝึกทำวิจัยด้วยกระบวนการที่ถูกต้องเพราะมีพี่เลี้ยง คือ สำนักประสานงาน โครงการยุววิจัยยางพาราถือว่าเป็นโครงการหนึ่ง ที่ขับเคลื่อนการสร้างวัฒนธรรมการวิจัยให้เกิดขึ้นในโรงเรียน 

       โรงเรียนที่ขอทุนจากโครงการยุววิจัยอย่างต่อเนื่อง มีการเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่ดี เช่น มีบรรยากาศเชิงวิชาการมากขึ้น ครูที่ปรึกษามีจำนวนเพิ่มขึ้นทุกปี เช่น โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์  จ.นครปฐม  โรงเรียนวังหลวงพิทยาสรรค์ จ.หนองคาย  และโรงเรียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทร์ จ.ระยอง เป็นต้น 

       โครงการครุวิจัย มีความแตกต่างจากโครงการยุววิจัยยางพารา ตรงที่เน้นการสอนและฝึกครูอย่างเข้มข้น เพื่อให้ครูมีทักษะทำวิจัย   โดยครูต้องจากบ้านไปฝึกทำวิจัยหนึ่งเดือนเต็ม  ซึ่งดูเหมือนจะนานเกินไปสำหรับคนที่มีครอบครัว แต่หลังจากที่ได้ผ่านโครงการนี้แล้ว ครูทุกคนต่างสะท้อนออกมาตรงกัน ว่าหนึ่งเดือนเป็นเวลาที่ไม่พอสำหรับการฝึกทำวิจัย ยังมีอีกหลายเรื่องที่ไม่ได้เรียนรู้  

       โครงการยุววิจัยยางพารา เน้นการเรียนรู้ด้วยตัวเอง  ครูและนักเรียนใช้เวลา 10 เดือนในการเรียนรู้ ตั้งแต่การคิดโจทย์ การเขียนข้อเสนอโครงการ การพัฒนาข้อเสนอโครงการ  การทำวิจัย จนกระทั่งปิดโครงการด้วยการเขียนบทความวิจัย 1 เรื่อง และเขียนรายงานฉบับสมบูรณ์ 1 เล่ม  

       การจัดการในขั้นตอนต่าง ๆ ของโครงการยุววิจัยยางพารา ทำให้ครูและนักเรียนได้เรียนรู้การทำวิจัยในทิศทางที่ถูกต้อง และได้ความรู้ยางพาราถึง 65 เรื่องในปีนี้  ถ้าครูทำวิจัยอย่างต่อเนื่องในเรื่องเดียวกัน ก็ย่อมมีความชำนาญในเรื่องดังกล่าวนั้น  สามารถนำไปถ่ายทอดหรือเป็นคลังความรู้ให้แก่ชุมชนและโรงเรียนได้ ตัวนักเรียนเองหากไม่ได้ไปหางานทำนอกถิ่น ก็จะมีโอกาสได้ใช้ความรู้เรื่องยางพาราที่ได้รับในการประกอบอาชีพที่เกี่ยวข้องกับยางพารา  โรงเรียนที่ให้ความสำคัญกับงานวิจัยก็สามารถสะสมความรู้ยางพาราไว้ที่โรงเรียน  ถ้าสะสมไว้มากพอก็จะกลายเป็นศูนย์เรียนรู้ของชุมชน  การทำวิจัยที่โรงเรียนจึงช่วยให้เกิดการพัฒนาอย่างมหาศาล หากได้รับการจัดการที่ดี

       ประโยชน์ของโครงการครุวิจัยและโครงการยุววิจัยยางพารา คือ การวางรากฐานการวิจัยไว้ที่ครูและโรงเรียน  เน้นที่ตัวครูเพราะเป็นบุคคลสำคัญ ที่ส่งผลกระทบต่อการศึกษามากที่สุด  ส่งผลให้นักเรียนที่จบออกไปก็จะมีทักษะในการทำวิจัย  เป็นคนมีเหตุมีผล คิดเป็น และทำเป็น   

       ก้าวต่อไปของโครงการทั้งสอง คือ ทำอย่างไรจึงจะทำให้ครูในแต่ละโรงเรียนอย่างน้อยร้อยละ 20 ทำวิจัยเป็น เพื่อการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมในโรงเรียน ให้เป็นวัฒนธรรมการวิจัย ซึ่งจะเป็นจุดเปลี่ยนที่สำคัญ ที่ส่งผลต่อการพัฒนาประเทศในระยะยาว

สังเคราะห์บทความเรื่อง “ครุวิจัยและยุววิจัย”

โดย รศ.ดร.สุธีระ  ประเสริฐสรรพ์    

       รศ. ไพโรจน์  คีรีรัตน์  (มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์) ผู้ประสานงานที่ช่วย สกว. ฝ่ายอุตสาหกรรมดูแลเรื่องการวิจัยของครูและเด็ก  ท่านเป็นวิศวกรที่ “อิน” กับการศึกษาระดับขั้นพื้นฐานอย่างมาก    การได้คลุกคลีมาหลายปีทำให้เห็นสาเหตุแห่งปัญหาของการศึกษาไทย  จึงใช้งานวิจัยที่ สกว. สนับสนุนอยู่เข้าทำงานแก้ปัญหานี้    มีคนสงสัยเป็นจำนวนมากว่าฝ่ายอุตสาหกรรมเกี่ยวอะไรด้วยกับครูและนักเรียนมัธยม      

       งานวิจัยของครูและนักเรียนนี้เริ่มจากเราต้องการแก้ปัญหากำลังคนในอุตสาหกรรมยางพารา (ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมเป้าหมายของ สกว.) เราเริ่มจากระดับปริญญาตรีและปริญญาโท  โดยให้ทำโจทย์ที่มีเงื่อนไขจริงของผู้ประกอบการ ต่อมาเมื่อเห็นว่าเพื่อสร้างคนรุ่นใหม่ให้สนใจงานเทคโนโลยียางพารา (เพราะทราบว่ามีผู้สนใจเรียนน้อยมาก)  และเมื่อ พรบ. การศึกษาเปิดทางให้มีการจัดการการศึกษาที่เป็นเรื่องท้องถิ่นตนเอง   สกว. จึงขยายเป็นงานยุววิจัยยางพารา (นักเรียนเรียนรู้จากการทำวิจัย)  ต่อมาเมื่อ สกว. ฝ่ายอุตสาหกรรมรับผิดชอบสนับสนุนงานวิจัยแบบ ABC (Area-Based Collaborative Research) ใน 5 จังหวัดภาคใต้ (http://abc-cs.trf.or.th  ) ซึ่งงานหลักงานหนึ่งของ ABC คือการปรับปรุงคุณภาพการศึกษาด้วยงานวิจัย  รศ. ไพโรจน์ จึงขยายงานออกเป็นครุวิจัย  คือสร้างความสามารถวิจัยให้กับครู  เพื่อให้การเรียนการสอนมีการค้นหาคำตอบเอง (วิจัย) ผสมอยู่บ้าง  การสนับสนุนนี้สอดคล้องกับกระแสที่ครูต้องการทำผลงานวิจัยเพื่อเลื่อนวิทยฐานะกันมาก  สกว. วิเคราะห์แล้วเห็นว่าจำเป็นต้องเปลี่ยนการวิจัยของครูเสียใหม่  นั่นคือต้องให้ครูรู้จักงานวิจัยแบบใหม่ที่ต่างจาก “วิจัยในชั้นเรียน” ของกระทรวงศึกษาธิการ (เป็นวิธีการแบบ template ที่มีปัญหาลอกกันและจ้างทำกันมาก)   

จากข้อเขียนของ รศ. ไพโรจน์ เราสรุปได้ว่า   

       1. ครูเป็นกลุ่มบุคลากรการศึกษาที่มีศักยภาพใช้งานวิจัยพัฒนาตนเองอย่างมาก  ครูส่วนมากมีความกระตือรือร้นที่จะพัฒนา (รวมทั้งมีเงื่อนไขพร้อมที่ครูต้องทำวิจัย)  แต่ครู (และกระทรวงศึกษาธิการ)  ไม่เข้าใจเรื่องวิจัยดีพอ  ที่จะนำไปพัฒนาการเรียนการสอนที่เป็นประโยชน์กับนักเรียนได้   

       2. หากเราเปิดโอกาสให้ครูเรียนรู้การทำวิจัยอย่างเป็นวิทยาศาสตร์ (แทนการวิจัยแบบ template)  ครูจะคิดนอกกรอบง่ายขึ้น  จะช่วยให้พัฒนารูปแบบการสอนในวิชาต่างๆ ได้   

       3. สามารถใช้การวิจัยและ internet เป็นเครื่องมือสร้างเครือข่ายการเรียนรู้ของครูได้  โดยใช้การวิจัยมาเป็นเนื้อหาการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (การจัดการความรู้)   

       4. นักเรียนและครูส่วนมากยังแยกไม่ออกระหว่างงานฝีมือ/สิ่งประดิษฐ์กับการวิจัย  แต่โครงการของ สกว. ช่วยสร้างความเข้าใจใหม่  และไม่กลัวงานวิจัยอีกต่อไป   

       เราจำเป็นต้องใช้เวลาอีกระยะหนึ่งที่จะทำให้คนในวงการการศึกษามีความเชื่อมั่นว่าการวิจัยมีหลายระดับ  และสามารถใช้กับการศึกษาขั้นพื้นฐานได้  ขณะนี้ สกว. กำลังทดลองโจทย์ง่ายๆ กับนักเรียนระดับประถมศึกษา  โดยใช้การท่องเที่ยวในท้องถิ่นเป็นแกนในการทำวิจัย

ที่มา วิชาการ.คอม

          เป้าหมายที่แท้ของการศึกษา คือ การเปลี่ยนผู้เรียนจากผู้ไม่รู้ สู่ผู้รู้  และผู้เป็นที่เห็นได้จากการมีวิธีคิด   จิตสำนึก  ที่เปลี่ยนแปลงไปจากเมื่อตอนที่ยังไม่รู้และเกิดพฤติกรรมเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม   แต่ก็เป็นที่น่าเสียดายว่า การศึกษาที่เป็นอยู่ในปัจจุบันนั้นสร้างผู้เรียนให้เป็นเพียงผู้จำล้วนเป็นเพียงการจำเพื่อไปสอบ   สร้างให้ผู้เรียนมีสภาพเป็นตำราที่เดินได้  โดยไม่ได้นำเอากระบวนการ   “การเปลี่ยนคน  สร้างสรรค์สังคม”  มาเป็นเป้าหมายสำคัญของการศึกษา

          คำถามที่เกิดตามมา คือ หากการศึกษาที่เป้นอยู่   พาเราไปสู่ทางออกของปัญหาที่กำลังเผชิญอยู่ไม่ได้   หนำซ้ำกลับยิ่งสร้างปัญหาใหม่เพิ่มขึ้นไปเรื่อย ๆ เพราะวิถีของการศึกษาในยุคปัจจุบันเป็นการศึกษาที่สร้างให้คิดแบบแยกส่วน   หล่อหลอมให้คนมีจิตสำนึกการแข่งขัน   และยึดเอาตนเอง หรือหมู่พวกของตนเป็นศูนย์กลาง

          สารพันปัญหาที่มีดีกรีความรุนแรงระดับโลกที่เกิดขึ้นอยู่ในขณะนี้ เช่น ภาวะโลกร้อนเป็นปัญหาสิ่งแวดลอม ในขณะที่วิกฤติแฮมเบอร์เป็นปัญหาเศรษฐกิจ  ส่วนปัญหาความแตกต่างทางความคิดทางด้านการเมืองจนกลายเป็นความแตกแยกก็เป็นปัญหาที่พบได้ทั้งในระดับประเทศ หรือในระดับบุคคล ก็ยังพบว่าคนในยุคนี้ “ทุกข์ง่าย สุขยาก” ทั้งนี้ล้วนเกิดขึ้นมาจากการที่บัจเจกบุคคลขาดสำนึกที่ดีง่าย   และขาดซึ่งความตระหนักถึงภาวะหน้าที่ของตนที่มีต่อมวลมนุษย์และสรรพสิ่งในธรรมชาติ

          ด้วยเหตุนี้   การเรียนเพื่อการเปลี่ยนแปลง (Transformative Learning) จึงเกิดขึ้นเพื่อผ่าทางตันให้กับปัญหาที่ดูเหมือนจะไร้ทางออก   หากเรายังคิดและทำไปบนกระบวนทัศน์เดิม

การเรียนรู้ที่นำสู่การเปลี่ยนแปลง
          หากมนุษย์สักคนมีความสุขอยู่กับการได้เสพวัตถุ   และนึกอยู่แต่เพียงว่ามีวัตถุพรั่งพร้อมเป็นวิธีที่ทำให้เขามีความสุข   เป้าหมายของการมีชีวิตอยู่ก็คือ การเสพสุขจากวัตถุไปเรื่อย ๆ ด้วยความหิวกระหาย   และเมื่อใดก็ตามที่เขาหรือเธอคนนั้นฉุกคิดขึ้นมาว่าเกิดค้นพบว่า

          ความจริงแล้ว “ชีวิตเราจักรวาลเป็นหนึ่งเดียวกันเมื่อหายใจเข้าจักรวาลทั้งหมดก็มาเชื่อมกับตัวเรา   หายใจออกตัวเราก็ไปเชื่อมกับจักรวาลทั้งหมด”   จะเกิดความรู้สึกนึกคิดใหม่อย่างสิ้นเชิง   อย่างที่เรียกว่าจิตเปลี่ยน หรือบางคนเรียกว่าเกิดจิตสำนึกใหม่ (New Consciousness) มีความสุขอย่างลึกล้ำ   มีพลังดื่มด่ำความงามในสรรพสิ่ง   และมีความรักอันไพศาล… ในสภาพที่มีความสมบูรณ์เป็นตัวเองอย่างนี้   วัตถุนิยมบริโภคนิยมก็ยุติลง* (*จากหนังสือความเป็นมนุษย์กับการเข้าถึงสิ่งสูงสุด : ความจริง ความดี ความงาม. จัดพิมพ์โดยสถาบันพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล)

         กระบวนการศึกษาเพื่อการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวจึงเน้นให้ผู้เรียนไปกับความจริงสูงสุด  ที่เมื่อเข้าถึงแล้วจะก่อเกิดอิสรภาพความสุข   ความรักเพื่อมนุษย์และธรรมชาติ   อันเป็นไปเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างศานติ

          การศึกษาเช่นนี้จึงเป็นการศึกษาที่ต้องพัฒนามนุษย์อย่างเป็นองค์รวม  เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ที่ลึกซึ้ง   และส่งผลต่อชีวิตด้านในของผู้เรียนจนกระทั่งเกิดการเปลี่ยนแปลงผ่าน   วิธีการหลักที่ใช้ คือ การสร้างความรู้เชิงประจักษ์ให้เกิดขึ้นกับผู้เรียน   จากการมีประสบการณ์ตรงด้วยการทำสมาธิและวิปัสสนาในรูปแบบต่าง ๆ  อาทิ   การเรียนรู้ผ่านการฝึกฝนทางกาย เช่น ชี่กง โยคะ การเคลื่อนไหวร่างกายแบบต่าง ๆ การเรียนรู้ผ่านการทำงานศิลปะรูปแบบต่าง ๆ การใคร่ครวญทางความคิดโดยอาศัยประสบการณ์ที่ผ่านมาเป็นบทเรียน   ตลอดจนการเข้าร่วมในประสบการณ์ต่างๆ ทางสังคมและในชุมชน   โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของพิธีกรรม  ที่ทำหน้าที่ในการเปลี่ยนผ่านขั้นตอนสำคัญในแต่ละช่วงชีวิตของทั้งบุคคลและกลุ่มสังคมมาตั้งแต่ครั้งโบราณ

          หากจะกล่าวโดยย่อแล้ว   จิตตปัญญาศึกษา (Contemplative Education) คือหนึ่งในวิธีการเรียนรู้ที่นำผู้เรียนไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่มีลักษณะพิเศษคือ มุ่งไปที่การพัฒนาชีวิตโดนการเปลี่ยนแปลงของสังคมและโลก   จากรากฐานของการปฏิบัติและฝึกฝนจริง
จิตตปัญญาเพื่อการศึกษาทางรอด

          แนวคิดเรื่องจิตปัญญาศึกษา   เริ่มต้นขึ้นที่มหาวิทยาลัยนาโรปะ มลรัฐโคโลราโด ประเทศสหรัฐอเมริกา ในค.ศ. 1947   มหาวิทยาลัยแห่งนี้ก่อตั้งโดยเชอเกียม ตรุงปะ รินโปเช ผู้นำจิตวิญญาณชาวทิเบต   ที่มีอิทธิพลต่อการเผยแพร่ความรู้ด้านจิตวิญญาณให้แก่ชาวตะวันตก

          มหาวิทยาลัยนาโรปะมีการจัดการศึกษาที่มุ่งเน้นไปที่การสืบค้นสำรวจภายในตนเอง   การเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ตรงและการรับฟังด้วยใจที่เปิดกว้าง   ซึ่งจะนำไปสู่การตระหนักรู้การหยั่งรู้ ความเปิดกว้าง   ความเคารพในความเป้นมนุษย์และการยอมรับในความแตกต่างหลากหลาย

          อกจากที่มหาวิทยาลัยนาโรปะแล้วปัจจุบันยังมีสถาบันอุดมศึกษาที่มีปรัชญาและพันธกิจของสถาบันในการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาจิตอยู่หลายแห่งด้วยกัน อาทิ Californin Institute of Integral Studies (CIS) ประเทศสหรัฐอเมริกา Budhist Tzu Chi University ประเทศไต้หวัน และ Sathya Institute of Higher Learning ประเทศอินเดีย

          ในประเทศไทยได้มีการรวมตัวของภาคีเครือข่ายจิตตปัญญาศึกษา   อันเป็นการร่วมตัวอย่างไม่เป็นทางการของกลุ่มผู้สนใจในการเข้าร่วมหารือ   เพื่อให้เกิดการขับเคลื่อนงานสร้างคนที่เป็นกำลังสำคัญในการให้ศึกษาตามแนวทางจิตตปัญญาศึกษา   กลายมาเป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาทั่วไปในหลักสูตรการศึกษาทุกประเภทและทุกระดับ

          สภามหาวิทยาลัยมหิดลจึงได้มีมติให้จัดตั้งศูนย์จิตตปัญญาศึกษาขึ้นในมหาวิทยาลัยมหิดล เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2549 โดยมีพันธกิจในการส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้และร่วมขับเคลื่อนกับภาคประชาสังคม   ที่มุ่งเน้นการพัฒนาความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์   รวมถึงการพัฒนากระบวนการและวิธีการเรียนรู้ด้านจิตตปัญญาศึกษา   ทั้งในการจัดการเรียนการสอนในระดับบัณฑิตศึกษา การวิจัย และฝึกอบรม โดยร่วมมือกับสถาบันและองค์กรต่าง ๆ รวมถึงการพัฒนาสื่อและสร้างเครือข่ายความร่วมมือด้านจิตตปัญญาศึกษากับองค์กร และหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ

          เครือข่ายที่ทำงานด้านจิตตปัญญากลุ่มอื่น ๆ เช่นสถาบันการศึกษาสัตยาไส เสถียรธรรมสถาน สถาบันขวัญเมืองเสมสิกขลัย และสถาบันอาศรมศิลป์ เป็นต้น

รู้จิตของตนจนเกิดปัญญา
          ก่อนหน้าการเกิดขึ้นของกระแส “การเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง (Transformtive Learning)” ในยุคเรานี้ อริยชนที่เกิดขึ้นมาบนโลกนี้ก่อนหน้าก็ได้เคยเฝ้าเพียรค้นหาหนทางแห่งการเข้าสู่ความจริงแท้มาแล้วมากมาย   และมรดกชิ้นนั้นก็ตกทอดมาถึงปัจจุบันในรูปศาสนธรรมของทุกศาสนา   ที่ต่างก็ได้แสดงถึงวิ๔ในการเข้าถึงความจริงแท้เอาไว้อย่างหลากหลาย

          การเข้าถึงความจริงแท้หรือสัจธรรม   คือเป้าหมายในชีวิตของ “มนุษย์” ที่ยึดมั่นอยู่ในศาสนธรรมของตนบนโลกนี้ยึดถือการปฏิบัติมาโดยตลอด อย่างไรก็ตาม   กระแสของทุนนิยมมีความเชี่ยวกราดกว่ากระแสธรรม   โลกจึงต้องพบกับความหายนะอย่างเช่นที่เป็นอยู่นี้   เพราะ “คน” บนโลกต่างพากันยึดเอาทุนนิยมที่ดำรงสภาพอยู่ได้ด้วยหิวกระหายในการบริโภคมาเป็นตัวตั้งความสุขที่เกิดจากการได้เสพ จึงเป็นจึงเป็นความสุขเดียวที่คนในยุคนี้รู้จัก

          ส่วนความสุขที่เกิดขึ้นจากการไม่ปรุงแต่ง   ที่ผุดขึ้นมาเอง เมื่อจิตอยู่ในภาวะปกติ เป็นความสุขที่ไม่ต้องอาศัยสิ่งเร้า  และเป็นสื่อที่จะพาเราลัดตรงเข้าพบสัจธรรมที่ปรากฏอยู่ข้างในตนของมนุษย์ทุกคนอยู่แล้ว   กลับกลายเป็นความสุขที่น้อยคนนักจะรู้จักและเข้าถึง

         จิตตปัญญาศึกษาจึงเกิดขึ้นมาเพื่อเชื้อเชิญให้คนในยุคสมัยได้เข้าไปสัมผัสกับการเข้าถึงสิ่งสูงสุด   หรือการเข้าถึงความจริง ความดี ความงาม เพื่อไปพบกับอิสรภาพ ความสุข และความรักอันไพศาล   ที่พ้นไปจากการยึดเอาตัวเองเป็นศูนย์กลางด้วย   การเจริญสิตในรูปแบบต่าง ๆ ดังที่ได้กล่าวมาแล้วในข้างต้น  ซึ่งคนในยุคนี้ห่างไกลจากการเข้าถึงความจริง ความดี ความงามจนอาจกล่าวได้ว่าเป็นเรื่องที่ต้องการ “การปฏิวัติจิตสำนึก (Consciousness Revolution)” เลยทีเดียว

          ศาสตราจารย์ นายแพทย์ประเวศ วะลี ได้กล่าวไว้ในปาฐกถาสวัสดิ์ สกุลไทย เรื่อง”มหาวิทยาลัยกับจิตตปัญญาศึกษาและไตรยางค์แห่งการศึกษา” ที่จัดขึ้นโดยสมาคมศิษย์เก่าบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล เมื่อวันที่ 17 มีนาคม พ.ศ. 2550 ดังมีความตอนหนึ่งว่า
          “การเข้าถึงความจริง ความดี ความงาม เป็นการปฎิวัติจิตสำนึก… ท่านอาจเลือกศึกษาตามจริงที่แตกต่างกันตั้งแต่ง่ายไปหายาก   ที่ง่ายที่สุดคือการนึกถึงคนอื่นหรือสิ่งอื่น หรือการมีความเมตตากรุณา

          ความสุขที่เกิดขึ้นจากการไปปรุงแต่ง ที่ผุดขึ้นมาเองเมื่อจิตอยู่ในภาวะปกติ เป็นความสุขที่ไม่ต้องอาศัยสิ่งเร้า และเป็นสื่อที่จะพาเราลัดตรงเข้าถึงสัจธรรม ที่ปรากฏอยู่ในตนของมนุษย์ทุกคนอยู่แล้ว กลับกลายเป็นความสุขที่น้อยคนมักจะรู้จักและเข้าถึง

          การนึกถึงสิ่งอื่นหรือและคนอื่นก็เป็นการออกจากมายาคติแห่งการเอาตัวเองเป็นศูนย์กลาง เป็นการเข้าหาความจริงแล้วเพราะในความจริงมีคนอื่นและสิ่งอื่นด้วย ไม่ใช่มีแต่ตัวเรา

          การนึกถึงคนอื่นและสิ่งอื่นก็เป็นความดีและความงาม การมีหัวใจเพื่อเพื่อนมนุษย์ และเป็นการก้าวไปสู่ความจริง คาวมดี ความงามแล้ว ซึ่งเราสามารถทำได้ด้วยประการต่าง ๆ ตามหน้าที่ของเรา แล้วก็เดินเข้าหาความจริงมากยิ่งขึ้นจนเข้าถุงความเป็นหนึ่งเดียวกันของทั้งหมด”

         “ปรกติเราสัมผัสสิ่งต่าง ๆ ด้วยความคิด คือเรามีความคิดอะไรก่อนแล้ว (Preconception) รับรู้อะไรต่างๆ ตามความคิดขิงเรา   ทำให้เข้าไม่ถึงความจริงตามธรรมชาติ ต่อเมื่อจิตสงบจากความคิดจึงจะสัมผัสความจริงตามที่เป็นอยู่จริงๆ ปราศจากการปรุงแต่ง (ด้วยความคิดของเรา) การมีสติรู้อยู่กับปัจจุบันทำให้จิตสงบจากความคิดปรุงแต่งโดยไม่รู่ตัว ทำให้สัมผัสความจริงได้   โลกที่เราสัมผัสด้วยตัวตนและความคิด กับโลกที่สัมผัสด้วยจิตที่สงบ มีสติ ต่างกันโดยสิ้นเชิง เรื่องนี้ทุกคนสามารถทกลองดูได้ด้วยตนเอง”

          “การเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง” “จิตตปัญญา” “จิตสำนึกใหม่” จึงเป็นวาทกรรมที่นำให้คนในยุคปัจจุบันหันหน้าเข้าหาสัจธรรม ด้วยวิธีการที่สามารถเชื่อมโยงเอาคุณค่าของโลกวิชาการที่สอนให้คนชำนาญเรื่องการคิดวิเคราะห์เรื่องนอกตัว ได้กลับเข้ามาหางานดูจิตซึ่งเป็นเรื่องข้างในตัวได้อย่างกลมกลืน เพื่อก้าวสู่หนทางแห่งความจริงและชีวิต   ซึ่งต้องอาศัยการเรียนรู้ด้วยใจอย่างใคร่ครวญ และการเปลี่ยนแปลงที่สร้างอิสรภาพ ความสุข ความรักอันไพศาล ทั้งกับตน ผู้คนรอบข้าง ตลอดจนองค์กรและสังคมของมนุษยชาติ ที่สัมพันธ์เกี่ยวเนื่องกับธรรมชาติของจักรวาล

ที่มา วิชาการ.คอม

ขอเชิญร่วมงาน

นิทรรศการศึกษาต่อกับ 6 มหาวิทยาลัยชั้นนำระดับโลกของออสเตรเลีย
Elite Universities Australia Interview Program 2009
จัดโดย Insight Education Consulting

ณ SE-ED Learning Center ชั้น 2 อาคารจามจุรีสแควร์
(สถานีรถไฟใต้ดินสามย่าน)
เสาร์ที่ 6 มิถุนายน 2552 เวลา 12.00 – 18.00 น.


พบเจ้าหน้าที่และศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยชื่อดังทั้ง 6 แห่งของออสเตรเลีย ได้แก่

The Australian National University (Canberra) CRICOS No: 00120C
The University of New South Wales (Sydney) CRICOS No: 00098G
The University of Queensland (Brisbane) CRICOS No: 00025B
Monash University (Melbourne) CRICOS No: 00008C
Macquarie University (Sydney) CRICOS No: 00002J
The University of Western Australia (Perth) CRICOS No: 00126G

ที่พร้อมให้คำปรึกษาและแนะแนวเกี่ยวกับการศึกษาต่อด้านต่างๆอย่างใกล้ชิด

• กิจกรรมสัมมนา แนะแนว เวิร์กช็อปด้านการศึกษา “เคล็ดลับพิชิต IELTS” จาก British Council
• และ “ทดลองสอบวัดระดับ ภาษาอังกฤษฟรี” กับ สถาบันภาษาอังกฤษ Insight English
• ข้อมูลน่ารู้เกี่ยวกับ “การเตรียมความพร้อมสู่การเรียนรู้ วัฒนธรรมและความเป็นอยู่ในออสเตรเลีย การขอวีซ่านักเรียน” โดยผู้ทรงคุณวุฒิ จากสถานทูตออสเตรเลีย
• รวมถึงการ แนะแนว “สุดยอด 5 อาชีพที่เป็นที่ต้องการของตลาดแรงงานวันนี้และอีก 5 ปีข้างหน้า” เพื่อเป็นแนวทางในการตัดสินใจ เลือก สาขาวิชาเรียน โดย Adecco
• การบรรยายหัวข้อ “การเปิดโลกทรรศน์ทางการศึกษาในต่างแดนช่วยพัฒนาคนรุ่นใหม่ได้ จริงหรือ” โดยวิทยากรจาก บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)
• พร้อม บอกเล่าประสบการณ์ชีวิตความเป็นอยู่ ใน ออสเตรเลีย โดยศิษย์เก่าจาก 6 มหาวิทยาลัย

  ร่วมสนุกกับกิจกรรมภายในงาน รับของที่ระลึกมากมาย และสิทธิประโยชน์ดีๆจาก True Move พบกับโปรโมชั่นตั๋วเครื่องบิน ใน ราคาพิเศษสุดจากสายการบิน Jetstar Airline และรับข้อมูลที่พักในประเทศ ออสเตรเลีย ราคาประหยัดจาก YHA (Youth Hostel) ข้อมูลการสอบ สมัครสอบ  IELTS จาก British Council และอีกมากมาย..

  พิเศษสุด เฉพาะผู้เข้าร่วมงาน รับฟรี ของที่ระลึกจาก Insight Education Consulting และร่วมลุ้นรับ รางวัลใหญ่ ตั๋วเครื่องบินไปกลับ กรุงเทพฯ –สิงคโปร์จากสายการบิน Jetstar Airline 1 ที่นั่ง จำนวน 1 รางวัล และรางวัลฟรี ค่าสอบ IELTS จำนวน 3 รางวัล

เข้าร่วมงาน ฟรี สำรองที่นั่งล่วงหน้าได้ที่
        http://www.insight.in.th/elite_register.asp

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม

Insight Education Consulting

56 Yada Building, 3rd Floor, Silom Road

Bangkok 10500 Thailand

T 66-2)236 7222

F 66-2)236 5858

M 66-81)8706760

ที่มา วิชาการ.คอม